Otizm Tanılı Çocuklara Uygulanan 8 Haftalık Hareket Eğitimi Ve Yüzme Egzersizlerinin Davranış Değişikliklerine Olan Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, HAREKET VE ANTRENMAN BİLİMLERİ , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜRŞAT ARZUOĞLU
Danışman: Taner Atasoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklara uygulanan 8 haftalık hareket eğitimi ve yüzme egzersizlerinin otizmli bireylerde duyusal gelişim, ilişki kurma, beden ve nesne kullanımı, sosyal ve öz bakım ve dil becerisi gelişimlerine meydana gelen değişiklikleri ebeveyn ve antrenör görüşlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda araştırma grubu, iki deney grubundan oluşmaktadır. Araştırma grubu, mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı (DSM-5, 2013) kriterlerine göre, OSB tanısı almış, kısmen sözlü iletişimi olan, daha önce hareket eğitimi ve yüzme eğitimi almamış, temel yaşam (yemek yeme ve giyinme) becerileri gelişmemiş, düzenli bir şekilde ilaç kullanmayan ve otizm dışında farklı kronik hastalığı bulunmayan (n=37) otizmli çocuktan oluşturulmuştur. Fakat araştırma dışı bırakılma kriterleri doğrultusunda hastalık sonucu ve sekiz haftalık eğitime düzenli katılma hususları değerlendirilerek (n=11) otizmli çocuk araştırmaya dâhil edilmemiştir. Araştırma grubu araştırmaya dâhil edilme kriterlerini yerine getiren 11 kız ve 15 erkek olmak üzere toplamda (n=26) otizmli bireyin gönüllü katılımıyla oluşturulmuştur. Araştırmaya dâhil edilen katılımcılar 8 hafta süre ile ve haftada iki defa hareket eğitimi ve yüzme eğitimi uygulamalarına tam katılım sağlamışlardır. Araştırma; nicel çalışmalar, deneysel araştırma yöntemlerinden, iki grup ön test- son test kontrol grupsuz deneysel desen modelinde tasarlanmıştır. Veri toplama yöntemi olarak anket tekniği uygulanmıştır. Veriler, Autism Behavior Checklist (ABC), ölçeğinin katılımcı çocukların ebeveynlere ve antrenörlere araştırmacı nezaretinde yüz yüze uygulama yöntemi kullanılarak iki farklı aşamada toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 paket programına kayıt edilmiştir. İstatistiki işlem olarak Repeated Measures Anova, analizi kullanılmıştır. Ebeveyn ve antrenör görüşlerine göre çocukların otizm davranış kontrol listesi alt boyutlarından beden nesne kullanımı, sosyal öz bakım, ilişki kurma, dil becerisi, duyusal boyut düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ölçeğin toplam skorunda grup içi; ön test, son test değerleri arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklara uygulanan, hareket eğitimi egzersizleri ebeveyn ve antrenör görüşlerine göre ön-test ve son-test puanları incelenmiş ve otizmli çocukların duyusal, ilişki kurma becerisi, beden ve nesne kullanımı, sosyal ve öz bakım gelişimi ve dil becerisi gelişiminde hareket eğitimi egzersizlerin yüksek seviyede etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklara uygulanan, yüzme eğitimi egzersizleri ebeveyn ve antrenör görüşlerine göre ön-test ve son-test puanları incelenmiş ve otizmli bireylerin beden nesne kullanımı, sosyal öz bakım, ilişki kurma, dil becerileri, duygusal gelişimlerinin anlamlı yönde farklılık gösterdiği de belirlenmiştir. Otizmli bireylerde her iki uygulananında önemli ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Hareket eğitimi ve yüzme egzersizleri sonucunda otizm tanılı çocukların becerilerini artırdığı görülmektedir. Otizm tanılı çocuklara uygulanan hareket eğitimi ve yüzme eğitimlerinin çocuğun, hareket becerisi kazanması, kendi vücutlarının farkına varılması, etrafındaki dünyayı tanımaları ve keşfetmeleri, kendilerini tanıyarak özgüvenlerinin artması, dil becerisinin gelişimine ve dikkatlerinin belli bir noktada uzun süreli olarak artmasını sağladığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Otizm, Çocuk, Hareket Eğitimi, Yüzme, Egzersiz, Davranış Değişikliği