Zıpkınla balık avı sporcularının sporda ahlaktan uzaklaşmalarında antrenörlerin etik dışı davranışlarının etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYHAN KASAP

Danışman: Taner Atasoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada, Zıpkınla balık avı sporcularının sporda ahlaktan uzaklaşmalarında, antrenörlerin etik dışı davranışlarının etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, nicel araştırma yöntemlerinden nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; 2023-2024 sezonunda Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Zıpkınla Balık avı branşında faaliyet gösteren spor kulüpleri adına müsabakalara katılan sporcular oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise; 2023-2024 sezonunda Türkiye sualtı sporları federasyonu etkinlik takviminde yer alan zıpkınla balık avı kulüplerarası ve bireysel Türkiye şampiyonasına katılan 21 kadın ve 113 erkek olmak üzere n= 134 sporcudan oluşmaktadır. Kullanılan örnekleme yöntemi ise zıpkınla balık avı sporcularının örneğe girme şansının eşit ve tesadüfi olduğu, aynı zamanda araştırma sonuçlarının çabuk ve kolay bir şekilde ortaya konulmasını sağlayan basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, milli sporcu olup-olmama, spor yapma yılı, antrenörü ile çalışma süresi, antrenörünün sporculuk geçmişinin olup-olmama ve antrenörünün bilgi ve tecrübesine güvenip-güvenmeme durumu) ve Sporda Ahlaktan Uzaklaşma Ölçeği Kısa Formu (SAUÖ) ile Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı Ölçeği (AEDÖ) kullanılmıştır. Ölçekler ve formlar online ortama taşınarak, zıpkınla balık avı sporcularının soruları dijital ortamda yanıtlamaları sağlanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 25.0 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada; dağılım analizi, tanımlayıcı analiz ve parametrik hipotez testlerinden bağımsız örneklem T testi ve Oneway ANOVA analizi ve gruplar arası ilişkinin belirlenmesi için ise Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen genel sonuçlar incelendiğinde, Zıpkınla balık avı sporcularının sporda ahlaktan uzaklaşmaları ölçeğinden aldıkları puanlar incelediğinde, yaş ve spor yapma yılı durumu değişkenlerinde anlamlı farklılığa ulaşılırken, cinsiyet, eğitim düzeyi, millilik durumu, antrenörleriyle çalışma yılı, antrenörün spor geçmişi, antrenörün bilgi ve tecrübesine güvenme durumu değişkenlerinde anlamlı bir farklılığa ulaşılamamıştır. Zıpkınla balık avı sporcularının antrenörlerin etik dışı davranışlarına yönelik sporcu algıları ölçeğinden aldıkları toplam puanlar incelediğinde ise, cinsiyet ve yaş, değişkenlerinde anlamlı farklılığa ulaşılırken, eğitim düzeyi, millilik durumu, spor yapma yılı, antrenörleriyle çalışma yılı, antrenörün spor geçmişi, antrenörün bilgi ve tecrübesine güvenme durumu değişkenlerinde anlamlı bir farklılığa ulaşılamamıştır. Elde edilen bu bulgulardan yola çıkarak, zıpkınla balık avı sporcularının sporda ahlaktan uzaklaşma düzeyleri ile antrenörlerin etik dışı davranışlarına yönelik sporcu algılarının özellikle sportmenlik alt boyutu ve AEDÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.