Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin iş tatminlerine olan etkisinin incelenmesi (Hakkâri ili örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH BERKAY

Danışman: Taner Atasoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada, Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin iş tatminlerine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Hakkâri ilinde görev yapan beden eğitimi ve spor öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise; aynı dönemde Hakkâri ilindeki devlet okulları ve özel okullarda çalışan 160 erkek ve 71 kadın olmak üzere toplamda 231 beden eğitimi ve spor öğretmeninden oluşmaktadır. Bu çalışmada, devlet okulları ve özel okullarda görev yapan öğretmenlerin örnekleme dâhil olma olasılığının eşit ve rastlantısal olduğu basit tesadüfi örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma kapsamında, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim seviyesi, mesleki deneyim, çalışılan okulun statüsü ve niteliği) ve Maslach tükenmişlik ölçeği ile Minnesota iş doyumu ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler ve formlar online ortama taşınarak, beden eğitimi ve spor öğretmenin soruları dijital ortamda yanıtlamaları sağlanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 25.0 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada; dağılım analizi, tanımlayıcı analiz ve parametrik hipotez testlerinden bağımsız örneklem T testi ve Oneway ANOVA analizi ve gruplar arası ilişkinin belirlenmesi için ise Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin tükenmişlik ölçeği ve iş doyumu ölçeğinden aldıkları genel sonuçlar incelendiğinde; cinsiyet, yaş ve medeni durum gibi faktörlerin tükenmişlik ve iş tatmini üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi ve mesleki tecrübenin iş tatmini ve tükenmişlik üzerindeki etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Araştırma sonuçları ile iş tatmini ile tükenmişlik arasında negatif bir ilişki olduğu ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, iş tatmini arttıkça tükenmişlik düzeyi düşmekte, iş tatmini azaldıkça ise tükenmişlik seviyeleri yükselmektedir. Bölgenin sosyal ve ekonomik yapısının yanı sıra coğrafi koşulları, öğretmenlerin mesleki tükenmişlik ve iş tatmini düzeylerini etkileyen önemli faktörler arasında yer almıştır. İdari görev üstlenme ve çalışılan okulda geçen süre, tükenmişlik durumunu ve iş tatminini etkileyen önemli değişkenler olarak öne çıkmıştır.