|
Literatür Özeti
:
E-ticaretin gelişimi ve
yıllara göre yaygınlaşması açısından literatürde yapılan bazı çalışmalara
yönelik akademik araştırmalar; literatürde yer alan kavramlar içerisinde
endüstriyel pazarlarda sürdürülebilirlik, sürdürülebilirlik, sürdürülebilir
e-ticaret ve e-ticaret algısı başlıkları altında detaylı bir şekilde
incelenip aşağıda özetlenmiştir.
• Anbar (2001), yeni
ekonomik modelin ilerleyen yıllarda nasıl bir şekil alacağını analiz ederek
ve bu konularda öngörü sağlamıştır. Ayrıca e-ticarette oluşacak olası
problemleri makalenin yazıldığı zamana göre ele almıştır.
• Coşkun (2004), yılındaki
çalışmasında elektronik ticaretin gelişiminde temel dinamikler ve gelişimi
önündeki engellere dikkat çekmiştir.
• Ada, vd. (2008), KOBİ'lerin rekabet gücü
ve e-ticarete geçiş sürecini geniş bir modelleme süreci ile açıklamışlardır.
• Zengin (2013), ilerleyen
yıllarda yaygınlaşacak elektronik ödeme yöntemleri kişisel bilgilerin
güvenliği bu konuların avantajları ve dezavantajlarını değerlendirmiştir.
• Afra (2014), dijital
pazarın odak noktası olarak e-ticaretin Dünya’da Türkiye’nin yerini, mevcut
durumunu ve geleceğe yönelik adımlarının neler olabileceğine yönelik
ayrıntılı tahliller yapmıştır.
• Acar ve Tunca (2018),
sürdürülebilir elektronik ticaretin ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları
üzerine bir araştırma gerçekleştirmişlerdir.
• Tuncalı (2020),
e-ticaret sektöründe son dönemde yaşanan gelişmeleri ayrıntılı olarak ele
almıştır.
• Yılmaz (2020), küresel pandemi ile
yükselişe geçen elektronik ticaret trendinin ülkemizde geleneksel ticaret ve
geleneksel ihracat konularına nasıl etkileri olacağı hakkında değerlendirmede
bulunmuştur.
Çınar (2022), pandemi
döneminde çeşitli işletmelerin ve kamu kuruluşlarının dijitale geçiş
çalışmaları ve bu geçiş çalışmalarında yaşadıkları zorlukları iki taraflı bir
şekilde ele almıştır.
• AL-KBAT(2022),
tüketicilerin dijital mecraları aktif bir şekilde kullanmalarından dolayı
işletmelerin geleneksel reklam platformlarına reklam vermektense dijital
ortamda kişiye özel reklam vermeleri ve bu reklamların tüketicinin satın alma
davranışlarına etkilerini değerlendirmiştir.
• Dayıoğlu & Türker
(2021),Hassas Endüstri ve Endüstri 4.0 altında birleştirilen dijital
endüstri, izleme, kontrol, tahmin ve lojistiği kapsayan alanlara dayalı
olarak ele alınmaktadır. Nesnelerin İnterneti (IoT), bulut bilişim, büyük
veri, yapay zeka, karar destek sistemleri vb. Uygulama örnekleri ile dijital
teknolojiler anlatılmaktadır.
• Olah (2019), Dünyanın dört bir yanındaki
şirketler e-ticarete dahil olduklarından, sürdürülebilirliği tehlikeye atarak
faaliyetlerinin dünyayı tehlikeye atmamasını sağlamaya ihtiyaç vardır.
Çevreyi korumaları, çevresel tahribattan kaçınmaları ve insanlığın devamını
sağlamaları gerekir.
• Florido-benítez (2024),
Bugün müşteriler, CO2 emisyonlarını azaltmak için yeşil ve sürdürülebilir
e-ticaret alışverişi talep ediyor (Dünya Ekonomik Forumu, 2020) ve e-ticaret
ve lojistik şirketleri küresel ısınmayı ve CO2'yi azaltmak için
sürdürülebilir çözümler uyguluyorlar emisyonlar (ör. elektrikli araçlar,
parseller için teslim alma noktaları, hava ve kara yollarının optimize
edilmesi, teslimat öncesi veya sonrası çalışma saatleri, diğerlerinin yanı
sıra geri dönüştürülebilir plastik paletler ve iade edilebilir taşıma kapları
kullanma).
• Bellek (2016), E-ticaret en büyük etkisini
KOBİ’ler üzerinde hissettirmektedir. İnternet ortamı KOBİ’lere, büyük
işletmelerle rekabet edebilme noktasında çok önemli fırsatlar sunmaktadır.
KOBİ’lerin en büyük sorunlarından biri, üretilen ürünü satın alabilecek hedef
kitleye ulaşamamaları, onlara bu imkânı verecek pazarlama kanallarından
yoksun olmalarıdır.
Lee & Lam (2012),
Günümüzde yeşil pazarlama giderek etki kazanıyor ve orijinal tüketici
merkezli pazarlamadan iş merkezli pazarlamaya doğru yayılıyor.
• Çelik, Akman, Ceyhan
& Akman (2016), Artık birçok büyük ölçekli işletme, hem kurum içi hem de
kurum dışında sürdürülebilir faaliyetlere önem vermektedir. Çalışanlarına
karşı olan sürdürülebilir insan kaynaklarının yanı sıra çevreye ve
tüketicilerine karşı olan sorumluluklarını da sürdürülebilir bir şekilde
yerine getirmektedirler.
• Demiroğlu & Ulusoy (2024),
Sürdürülebilir kalkınma, "bugünkü ihtiyaçları karşılamak, gelecek kuşakların
kendi ihtiyaçlarını karşılamalarına engel olmamak" şeklinde
tanımlanmaktadır.
• Sadıç (2022), Sürdürülebilirlik kavramının
genel geçer tanımının ötesinde, kavramın üç temel boyutu Ekonomik
Sürdürülebilirlik, Çevresel Sürdürülebilirlik ve Sosyal Sürdürülebilirlik
olarak kabul edilmiştir.
• Karakoç, Eren &
Özcan (2020), Günümüzde geleneksel tedarik zinciri yönetiminin yerini
sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi almıştır.
• Ünsal & Gövdere (2023), İşletmelerde
sürdürülebilirlik düşüncesi ise çevresel farkındalık ve buna bağlı olarak
çevresel duyarlılığın artması sonucunda ortaya çıkmıştır. Çevreye duyarlı
işletmecilik kavramı özellikle çevre sorunlarının küresel bir boyutta hız
kazandığı 1970’li yıllardan itibaren gündemde yer almaya başlamıştır.
• Keleş (2022),
Tüketicilerin sürdürülebilir ürün tercihleri, yatırımcıların yeşil fonlara
yönelimleri paydaşların bu yöndeki beklentilerini ortaya koymaktadır.
• Soydan & Başkol
(2022), Sürdürülebilirlik çevresel, sosyal ve ekonomik unsurların dengeli bir
şekilde yönetilme biçimi olarak tanımlanabilir.
• Eraslan & Dönmez
(2017), Ekonomik kalkınma, bölgesel gelişim ve bu programlara bağlı olarak
sektörlerin ve sektörlerde faaliyet gösteren oyuncuların küresel rekabetçilik
gücünü elde etmesi, ve adı geçen kurum ve kuruluşların sürdürülebilir hale
getirilmesi amacı ile önemli bir yaklaşım olarak görülmektedir.
• Yüksel & Barut
(2023),Sözcüğün ilk anlamı ile sürdürülebilirlik, bir şeyin kesintiye
uğramaksızın varlığının devam edebilmesi veya bir şeyin gelecekte de var
olabilmesi olarak tanımlanabilmektedir.
• Halifeoğlu (2023), Örgütsel pazar içinde
önemli bir yeri olan endüstriyel pazarlar, endüstriyel alıcıların ve
tedarikçilerin faaliyet gösterdiği bir pazar yapısıdır. Satın almaların büyük
miktarda yapılması bu pazar yapısının önemli bir özelliğini oluşturmaktadır.
• Demirci (2024),Son
yıllarda Sürdürülebilirlik algısının çok daha fazla ilgi görmeye başlamasıyla
insanların çevreye olan duyarlılığını arttırmakla birlikte, insanlara sosyal
ve ekonomik etkileri de olmuştur.
• Dural, Şener & Taşkın (2023), Yenilik,
sürdürülebilir inovasyon faaliyetlerinin yürütülmesi için firmaların
çalışanlarına özel eğitim sağlamaya odaklanması gerekmektedir.
Bu araştırma, e-ticaret
algısını ve boyutlarını endüstriyel pazarlarda, üreticiler açısından
inceleyecektir. Özelliklede bu incelemeyi yaparken özellikle
sürdürülebilirlik kavramına dikkat çekecektir. Bu yönüyle de yukarıda da
bahsi geçen ve bunların dışında olan tüm literatürden ve öncesinde yapılmış
diğer tüm çalışmalardan farklılaşmaktadır. Bunun yanı sıra bu çalışma daha
önce e-ticarette sürdürülebilirlik konusunda yapılan çalışmalardaki
sektörlerden farklı olarak takı sektöründe yapılarak, literatürde çok farklı
bir sektör incelemesi olarak, yeni bir boyut ve bakış açısı sağlayacaktır.
Hem akademik, hem de iş çevresi ve sektörel anlamda e-ticarette
sürdürebilirliğe dair farkındalığı arttıracak ve bu yönüyle özgün bir değer
teşkil edecektir.
|