Akademik Veri Yönetim Sistemi
Aygün O.(Yürütücü), Öztürk Koçali E.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Bu araştırmada, İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde lojistik ile ilgili dersleri alan öğrencilerin "lojistik" kavramına ilişkin metaforik algılarının belirlenmesi ve bu algılar doğrultusunda lojistik eğitimi için öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) yaklaşımıyla tasarlanmıştır. Veriler, dört farklı programda (Lojistik, Hava Lojistiği, Dış Ticaret ve Deniz ve Liman İşletmeciliği) öğrenim gören toplam 208 öğrenciden "Lojistik ... benziyor; çünkü ..." ifadesini tamamlamaları istenerek elde edilmiştir. Geçerli yanıtlar içerik analizi ve metafor analizi teknikleriyle çözümlenmiş; 108 geçerli yanıt analize dahil edilmiştir. Geri kalan 100 öğrencinin herhangi bir benzetme üretememesi ya da formu boş bırakması, araştırmanın bağımsız bir bulgusu olarak ele alınmış ve program bazında farklılaşan kavramsal hazırbulunuşluk açısından yorumlanmıştır. Analiz sonucunda öğrencilerin lojistik kavramını açıklamak için 77 farklı metafor ürettikleri ve bu metaforların ağırlıklı olarak planlama-koordinasyon-sistem, akış-ulaşım-ağ yapısı, yaşamsal/organik sistem, ekonomik-stratejik önem ile hizmet-üretim-süreç temaları altında toplandığı belirlenmiştir. En sık kullanılan metaforların saat, dolaşım sistemi, kalp ve zincir olduğu görülmüştür. Bulgular, öğrencilerin lojistiği yalnızca taşımacılık ya da ürün hareketi olarak değil; eşgüdüm, süreklilik, bağlantısallık ve yaşamsallık boyutları olan çok katmanlı bir sistem olarak algıladıklarını göstermektedir. Yanıtsız kalma oranının Dış Ticaret (%82,1) ve Deniz ve Liman İşletmeciliği (%80,0) programlarında yüksek, Lojistik programında ise düşük (%9,5) olması, programlar arası kavramsal hazırbulunuşluk farklılığına dikkat çekmektedir. Ayrıca sınıf düzeyi yükseldikçe metaforların daha bütüncül, sistem odaklı ve yönetsel bir nitelik kazandığı anlaşılmıştır. Çalışma sonucunda, lojistik eğitiminde kavramsal öğretimin güçlendirilmesi, metafor temelli öğretim stratejilerinden yararlanılması, program bazlı içerik farklılaştırılması ve sistem düşüncesine dayalı uygulamaların artırılması önerilmiştir.