Akademik Veri Yönetim Sistemi
Mutuş R., Ertürk Ç. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2024 - 2025
Günümüzde yapılan egzersiz çeşitlerinin birçok faydası
olduğu bilinmektedir. Bunlardan başlıcaları; fiziksel uygunluğa katkı
sağlaması, kardiyovasküler hastalıkları önlemesi, depresyon ve anksiyeteyi
azaltması sayılabilir. Bunların yanında egzersiz otonom sinir sistemi
yanıtlarında da değişikliklere neden olmaktadır. Egzersiz, sempatik aktiviteyi
artırarak parasempatik aktiviteyi azaltmaktadır. Artan sempatik aktivite ve
kandaki laktik asit oranının artması, egzersiz yapan bireylerin egzersiz
sonrası toparlanma sürecini uzatmaktadır.
Bu çalışmada transkütanöz
auriküler vagus sinir uyarımı (TAVSU) uygulamasının otonomik, kardiyovasküler
ve metabolik yanıtlar üzerindeki akut etkileri analiz edilmiştir. TAVSU
grubunda nabız, sistolik ve diyastolik kan basıncı, solunum hızı, stres indeksi
ve LF/HF oranında anlamlı düşüşler; buna karşılık RR intervali, RMSSD ve PNS
aktivitesinde belirgin artışlar elde edilmiştir (p < .001). Laktat
düzeylerinde gözlenen anlamlı azalma (p < .001) ve yorgunluk skorlarındaki
düşüş TAVSU’nın metabolik toparlanmayı hızlandırıcı etkisini desteklemiştir.
Kontrol grubunda da nabız, sistolik ve diyastolik kan basıncı, solunum hızı,
stres indeksi ve LF/HF oranında anlamlı düşüşlerin yanında, RR intervali, RMSSD
ve PNS aktivitesinde anlamlı artışlar görülmekle birlikte, bu değişimlerin etki
büyüklükleri TAVSU grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur. Gruplar arası
karşılaştırmada sistolik (p = .003) ve diyastolik basınç (p = .004), PNS
indeksi (p = .009), laktat (p < .001) ve yorgunluk (p < .001)
değişimlerinin TAVSU lehine anlamlı olduğu görülmüştür. Laktat (d = −1.57) ve
yorgunluk (d = −1.26) değişimlerinde etki büyüklüklerinin yüksek düzeyde olduğu
belirlenmiştir. Bu bulgular, TAVSU’nın akut otonomik regülasyonu
güçlendirdiğini, parasempatik aktivasyonu artırdığını ve fiziksel toparlanmayı
kontrol grubuna kıyasla anlamlı biçimde iyileştirdiğini göstermektedir.