Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, Türkiye
Tez Danışmanı: Emel Ültanır
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin bağımlılık yapıcı maddeleri kullanan bireylere yönelik tutumları, araştırmaya katılan öğrencilerin cinsiyet, yaş, öğrenim görülen bölüm, yaşanılan çevre, anne ve babalarının eğitim durumları, bağımlılık yapıcı maddeleri bilme/bilmeme ve deneme/kullanma değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırma evrenini 2005-2006 yılı eğitim ve öğretim döneminde Mersin Üniversitesi’nde öğrenim gören 19707 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 9525’i (% 48) fakültelerde, 10182’si (% 52) ise yüksekokullarda öğrenim görmektedir. Araştırmanın örneklemini, evrenden “Tesadüfi Tabakalandırma” yoluyla seçilen, fakültelerden 1008 (% 48) öğrenci ve yüksekokullardan 1091 (% 52) öğrenci olmak üzere toplam 2100 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin, demografik, ailesel, bağımlılık yapıcı madde kullanımı ve tedavi özellikleri gibi bilgilerinin yer aldığı bağımsız değişkenlerden oluşan bilgiler “Kişisel Bilgi Formu’yla”, öğrencilerin bağımlılık yapıcı maddeleri kullanan bireylere yönelik tutumları ise, geçerliliği ve güvenirliliği araştırmacı tarafından sağlanan likert tipi bir ölçekle saptanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde bağımsız değişkenlere göre, ölçekten elde edilen tutum puanlarının aritmetik ortalamaları, standart sapmaları ve varyans analizi yapılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında “ki-kare testi”, sayısal değişkenlerin karşılaştırılmasında ikili gruplar için “t testi”, ikiden fazla gruplarda “tek yönlü varyans analizi” uygulanmıştır. Varyans analizi sonucunda çıkan “F” değerinin anlamlı çıkması durumunda, ortalamalar arası farkın kaynağını bulmak için “Tukey, Scheffe ve Dunet-C Testleri” uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen birinci grup bulgular; üniversite öğrencilerinin bağımlılık yapıcı maddeler kullanan bireylere yönelik tutumları cinsiyet, yaş, öğrenim görülen bölüm, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, bağımlılık yapıcı madde kullanılan ortamda bulunup/bulunmama, bağımlılık yapıcı maddeleri kullanıp/kullanmama durumları arasında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Bu farklar, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre, bağımlılık yapıcı maddelere ve bu maddeleri kullanan bireylere yönelik tutumlarında erkekle oranla daha bilinçli bir tutum içerisinde bulunduklarını, bu maddelerin kullanıldığı ortamlarda yine erkeklere oranla daha az bulundukları bulgularına ulaşılmıştır. Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim durumlarına göre incelendiğinde, anne ve babanın eğitim seviyesi arttıkça öğrencilerin bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik bilinçli bir tutum içerisinde oldukları ve bu maddelerin zararları konusunda daha duyarlı bir yaklaşımı sergiledikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmada, ikinci grup bulgular; üniversite öğrencilerinin bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutumları, cinsiyete göre bağımlılık yapıcı maddeleri bilme/bilmeme, cinsiyete göre bağımlılık yapıcı maddeleri kullanma nedenleri, cinsiyete göre bağımlılık yapıcı maddelerin kullanıldığı ortamlarda bulunma/bulunmama durumları ve cinsiyete göre bağımlılık yapıcı maddeleri deneme/kullanma durumları arasında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Araştırma bulgularına göre; bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutumlara bağlı olarak ortaya çıkan sorunların ve bağımlılık yapıcı maddelerin tanınması, etkileri ile zararlarının bilinmesi, üniversite öğrencilerinin bu maddelerin hakkında bilinçlendirilmeleri çalışmalarının yanı sıra, Bağımlılık Yapıcı Maddeleri Kullanan Bireylere Yönelik Tutum Ölçeği ile yapılabilecek çalışmalar önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Üniversite Öğrencisi, Bağımlılık Yapıcı Maddeler, Tutum.