Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Nur Balcı
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu çalışmanın amacı, sistemik retinoik asit kullanımının periodontal durum, tükürük akış hızı (TAH) ve tükürük ile serumda bulunan interlökin (IL)-1β, IL-8 ve monosit kemotaktik protein (MCP)-1 düzeyleri üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Çalışmaya toplamda 24 hasta (13 kadın ve 11 erkek, yaş aralığı: 18-30 yıl) dahil edilmiştir. Retinoik asidin zamana bağlı etkilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek amacıyla serum ve tükürük örnekleri alınmış, TAH kayıtları yapılmış ve periodontal muayeneler (Plak indeksi (Pİ%), sondlamada kanama indeksi (SKİ%), sondlanan cep derinliği (SCD), diş eti çekilmesi (DÇ) ve klinik ataçman seviyesi (KAS)) 4 farklı zaman aralığında ölçülmüştür: tedavi öncesi (T0), tedavi sırasında (altı hafta (T1) ve beş ay (T2)), ve tedavi tamamlandıktan 2 ay sonra (T3). Tükürük ve serum IL-1β, IL-8 ve MCP-1 düzeyleri, çoklu immünassay kitleri kullanılarak Luminex yöntemi ile ölçülmüştür. Dört ziyaret boyunca tükürük ve serum IL-1β, IL-8 ve MCP-1 düzeyleri ile periodontal parametreleri karşılaştırmak için Friedman testi uygulanmıştır. P değeri <0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Retinoik asit tedavisi sırasında SKİ%'de artış (p<0.05) ve TAH'da azalma (p=0.001) gözlemlenmiştir. Her iki parametre de tedavi tamamlandıktan sonra tedavi öncesi değerlerine dönmüştür (p<0.001). Tedavi süresince serum IL-8 ve MCP-1 düzeylerinde azalma (p<0.05) gözlemlenirken, serum IL-1β düzeylerinde anlamlı bir değişiklik bulunmamıştır. Tükürük sitokin düzeylerinde ise anlamlı bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Sonuçlarımıza göre, sistemik retinoik asit kullanımı artan diş eti iltihabı, azalan tükürük akışı ve baskılanmış sistemik immun yanıt ile ilişkilidir. Bu bulgular, sistemik retinoik asit kullanımının diş eti iltihabının gelişimi ve ilerlemesiyle bağlantılı olabileceğini ve özellikle periodontitise yatkın bireyler için özel bir risk oluşturabileceğini önermektedir.