Yeniden işlevlendirilen endüstriyel miras yapılarında çağdaş donatıların sınıflandırılması ve cephede sürdürülebilir cam seçimi üzerine matematiksel bir model önerisi: Bomontiada örneği


Creative Commons License

Dr. Öğr. Üyesi NAZ KATIRCIOĞLU

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Haliç Üniversitesi, Mimarlık, Mimarlık, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç.Dr. Gözde Çakır Kıasıf

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Endüstri yapıları yapıldıkları dönemle ilgili izler taşıyan; yapıların sosyal, ekonomik, kültürel ve teknolojik olaylarının ardından var olan özgün fonksiyonlarını ve fonksiyonlarının eskimesiyle de ekonomik değerini kaybetmeye başlamıştır. Küresel nüfusun hızlı bir biçimde artması ve kentleşmenin ilerlemesi sonucunda, şehir merkezindeki tarihi endüstriyel binaların, ihmal edilmiş ve kullanılmayan bir durumda olduğu gözlemlenmiştir. Bu yapılar hızlı bir şekilde şehirleşmesiyle bir boşluğa dönüşmektedir. Bu dönüşüm endüstri mirası olarak da görülmektedir. Günümüzde yeniden işlevlendirme kavramının değerlendirilmesi sonucu tarihi ve kültürel mirasın gelecek dönemlere taşınması için korunabilirliğinin de sağlanması gereklidir. Böylece yapıların tarihi tarafları korunacak ve yeni eklentilerle beraber yeni fonksiyonlarıyla ayakta kalabilecektir. Tez kapsamında endüstriyel miras yapılarında kullanılan çağdaş donatılar her yönüyle detaylı bir şekilde incelenmiş ve sınıflandırma yapılarak tablo haline getirilmiştir. İkinci olarak ise Bomontiada da kullanılacak sürdürülebilir cam seçiminde bir karar destek sistemi oluşturmak amacıyla, kullanıcı ihtiyaçları ve çevre koşulları dikkate alınarak, sürdürülebilir mimarlık unsurları hedeflenmiş ve ona göre değerlendirme kriterleri ortaya çıkmıştır. 4 tane ana kriter; çevresel, sosyal, ekonomik ve karma olarak oluşturulmuştur. 10 uzman kişi ile yapılan anket çalışması sonucu bu kriterlerin önem dereceleri 1 ile 5 puan arasında belirlenmiş olup Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Bomontiada için en uygun ve verimli cam tipinin seçilmesi amaçlanmıştır. Bomontiada’nın cephesinde kullanılacak sürdürülebilir cam seçimlerinden uygulama ve seçim kararları alanında karar verici rehber niteliği taşımasını sağlayan bu çalışmanın sonucunda. Bomontiada için sürdürülebilirlik kapsamında kriterlerin önem dereceleri analitik olarak analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çağdaş Donatı, Endüstriyel Yapılar, Miras Yapıları, Yeniden İşlevlendirme, Sürdürülebilirlik