2000 SONRASI TÜRK ROMANINDA KLASİK TÜRK EDEBİYATI VE DOĞU İSLÂM KAYNAKLARININ KULLANIMI


Öğr. Gör. Dr. RANA SENANUR DOĞAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı , Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. M. Fatih Andı

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada 2000-2025 yılları arasında Türk romanında görülen Klasik Türk Edebiyatı ve Doğu-İslâm kaynaklarının kullanımı, çeşitli kuram ve terimlerin ışığında ortaya konulmuştur. İlk bölümde romana dair kuramsal çerçeve, tarihî seyir ve 2000 sonrası Türk romanını etkileyen siyasî ve sosyal değişimlerin üzerinde durulmuştur. Bu bölüm ayrıca “popüler kültür” ve “sosyal medya” etkisiyle değişen yazın hayatına dair de bilgiler vermektedir. Bölümün sonunda çalışmanın örneklem dönemini oluşturan 2000 sonrası Türk romanının genel çerçevesi ortaya konularak ele alınacak konunun idrakinde önemli bir yere sahip olan tarihî arka plan tamamlanmıştır. İkinci bölümde ise çalışmanın kastettiği kaynağın ne olduğunun anlaşılması amacıyla kaynağa dair bilgilendirmede bulunulmuştur. Türkistan (Orta Asya Türk) tarihinden başlanarak Osmanlı’da kültür ve edebiyat sahasını oluşturan temel değer ve kaynakların tespitine çalışılmıştır. Burada romanlarda aranılacak kaynağın ne olduğu da tespit edilmiştir. Tüm bu tespitlerin ışığında üçüncü bölümde “Dil Malzemesi”, “Sosyal Hayat Tezahürleri”, “Din ve Dinî Terminoloji”, “Tarih, Mitoloji, Destan, Efsane, Anlatı” ve “Güzel Sanatlar” başlıkları altında Klasik Türk Edebiyatı’nın kaynakları romanlardan örneklerle ortaya konulmuştur. Verilerin ortaya konulmasıyla beraber çalışmanın hipotezlerinden birini oluşturan “Klasik Türk Edebiyatı ve Doğu İslâm kaynaklarının kullanımı romanda ne yaptı?” sorusunun cevabı son bölümde self-oryantalizm ve oksidentalizm çerçevesinde aranmıştır.