Algılanan ebeveyn tutumları, çocukluk çağı travmaları, Tanrısal otorite ilişkileri ve ego fonksiyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Doğuş Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Klinik Psikoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Onur Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bilimsel çalışmalar erken dönemde algılanan ebeveyn tutumlarının ve çocukluk çağı travmalarının yetişkinlik hayatı üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla bu alanda yapılacak çalışmalar literatüre büyük katkı sağlayacaktır. Bu araştırmada algılanan ebeveyn tutumları, çocukluk çağı travmaları, tanrısal otorite ilişkileri ve ego fonksiyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerinedir. Ebeveyn tutumlarının ve ego fonksiyonları arasındaki ilişki incelendiğinde Hâkim Olma Başarma ve Yaratıcılık ego fonksiyonu ile ebeveyn tutum bileşenlerinden duygusal sıcaklık-anne arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır. Ego fonksiyonları alt bileşenleri ile ebeveyn tutumları alt bileşenleri duygusal sıcaklık-baba, aşırı koruyucu anne-baba, reddedicilik anne-baba arasında anlamlı düzeyde ilişkiler saptanamamıştır. Ego fonksiyonları ve olumlu tanrı algısı arasındaki ilişki incelendiğinde Hâkim Olma Başarma ego fonksiyonu ile olumlu tanrı algısı arasında anlamlı düzeyde ilişkiler saptanamamıştır. Ego fonksiyonlarından Gerçeği Değerlendirme, Gerçeklik Duygusu, Savunmaların İşleyişi, Düşünce Süreçleri ve Otonom Fonksiyonlar ile olumsuz Tanrı algısı arasında anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır. Tanrı algısı ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişki incelendiğinde, olumsuz tanrı algısı ile çocukluk çağı travmaları, duygusal ve cinsel istismar arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu görülmüştür. Olumlu tanrı algısının düzeyi arttıkça çocukluk çağı travmaları düzeylerinin azalmakta olduğu görülmüştür. Olumlu Tanrı Algısı ile Algılanan Ebeveyn Tutumları arasında (Duygusal Sıcaklık- Anne, Duygusal Sıcaklık Baba ve aşırı Koruyuculuk-Anne, Aşırı Koruyuculuk-Baba, Reddedicilik-anne, Reddedicilik-Baba) arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmamıştır. Olumsuz Tanrı Algısı ile Algılanan Ebeveyn Tutumlarından Reddedicilik-Anne arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır ve evren 516 kişiden oluşmaktadır. Yapılmış olan araştırmada Demografik Veri Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-Kısa Form (ÇÇTÖ-KF), Tanrı Algısı Ölçeği ve Ego Fonksiyonları Ölçeği kullanılmıştır. SPSS 27 ve Lisrel 8.51 programı kullanılarak veri analizi yapılmıştır. Ölçeklerin birbiri arasındaki ilişkiyi analizi etmek için Pearson Korelasyon analizi, ölçek puanlarının kategorik demografik değişkenlere karşılaştırılmasını analiz etmek için Bağımsız Örneklemler t-testi ve ANOVA uygulanmıştır. Ebeveyn tutumları ile tanrı algısı arasındaki ilişkide çocukluk çağı travmalarının aracı rolünü değerlendirmek için yapısal eşitlik modelinin kurulmuştur. Yapılan araştırmanın sonucunda genel anlamıyla algılanan ebeveyn tutumları ve çocukluk çağı travmalarının tanrısal otorite ilişkileri ve ego fonksiyonları üzerinde etkisi olduğu; çocukluk çağı travmalarının algılanan ebeveyn tutumları ve tanrısal otorite ilişkileri arasında aracı rol üstlendiğini gösteren sonuçlar elde edilmiştir.