Kapalı spor tesislerinin salgın hastalık süreçlerinde yeniden işlevlendirilmesine yönelik bir tasarım rehberi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Mimarlık Doktora Programı, Türkiye
Tez Danışmanı: Burcu Balaban Ökten
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Salgın hastalıklar, tarih boyunca çeşitli zaman aralıklarında meydana gelerek, şehirleri, ülkeleri ve bazen dünyanın büyük bir kısmını etkisi altına alarak maddi ve manevi zararlara sebep olagelmiştir. Bilimde yaşanan gelişmeler ve gelişen teknolojiler sayesinde geçmişte yaşanan birçok salgının tekrarlanması engellenebilse de yeni bir salgın hastalığın ortaya çıkmasıyla birlikte tüm süreç yeniden yaşanabilmektedir. Salgın hastalığa ilişkin tanımlamalar yapılması ve tedavi süreçlerinin hayata geçirilebilmesi sürecinde geçen zaman, yayılma hızına bağlı olarak salgınların toplumlar üzerindeki etkisini arttırabilmektedir. Solunum yoluyla bulaşan bir salgın hastalık söz konusu olduğunda, sosyal hayatın akışında değişiklikler yaşanabilmektedir. Mimarlık disiplini de diğer tüm disiplinlerde olduğu gibi bu değişikliklerin etkisi altında kalabilmektedir. Bazı yapılar salgın sürecinde geçici olarak işlevsiz kalabilmekte iken, sağlık yapıları ise salgına yönelik olarak yeniden biçimlendirilebilmektedir. Bu olağan dışı durum, sağlık hizmetlerinde aksamalara ve kısıtlamalara sebep olabilmektedir. Tezin konusu kapsamında, solunum yoluyla bulaşan salgın hastalık süreçlerinde sağlık hizmetlerinin sürdürülebilmesi için mevcut yapı stokunun yeniden işlevlendirilmesi stratejisi değerlendirilerek, kapalı spor tesisleri üzerinden bir tasarım rehberi geliştirilmiştir. Beş bölümden oluşan tezin ilk bölümünde tezin amacı, kapsamı, varsayımı ve yöntemi ele alınarak konuyla ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde; salgın hastalıklar ve salgın hastalık süreçlerinde sağlık hizmeti ihtiyaçları ele alınarak; salgın hastalık süreçlerinde sağlık hizmetlerinin sürdürülebilmesine yönelik geliştirilen mekansal stratejiler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde; mevcut yapı stokunun salgın sürecinde yeniden işlevlendirilmesine yönelik olarak yapılan araştırmalar ve alanında uzman kişilerle gerçekleştirilen görüşmelere yer verilerek, elde edilen veriler ışığında belirlenen kriterlere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde; mevcut yapı stoku içerisinde, salgın süreçlerinde geçici süreyle faaliyetleri durdurulabilen kapalı spor tesislerinin yeniden işlevlendirilmesine yönelik olarak oluşturulan tasarım rehberine yer verilmiştir. Salgının tüm evreleri göz önünde bulundurularak, önerilerin hayata geçirilebilmesi için izlenebilecek eylem adımları da bu bölüm içerisinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın son bölümü olan beşinci bölümde ise, yapılan araştırmalar, görüşmeler, analiz edilen mekansal stratejiler ve ortaya çıkan önerilerle ilgili sonuç ve değerlendirmeler anlatılmıştır.