Konuşma halkası tekniğinin ortaokul öğrencilerinin hazırlıksız konuşma becerisine ve konuşma kaygısına etkisinin incelenmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe Eğitimi, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Musa Demir

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

İletişim, toplumda yaşayan insanların ilgi, istek, hayallerini aktarabilmesi ve yaşamını sürdürebilmesi için zorunlu olan bir süreçtir. İnsanların günlük hayattaki iletişim sürecinde ise en çok kullandığı temel dil becerisi dinleme, sonrasında konuşmadır. İnsanların konuşması bir yana, teknolojik yeniliklerle geliştirilen cihazların bile yapay zekâ aracılığıyla konuşturulmasının hedeflendiği bu dönemde konuşma eyleminin önemi yadsınamaz. Konuşmanın, insan olmanın gereği olmasıyla beraber hazırlıksız konuşma becerisinin etkili kullanımı ve geliştirilmesi de sosyal hayat için büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, eğitimde kullanılan konuşma halkası tekniğinin öğrencilerin hazırlıksız konuşma becerisine ve konuşma kaygısına etkisini incelemektir. Çalışma grubu, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan 2 ortaokulun 7. sınıfında öğrenim gören toplam 4 şubedeki 57 öğrenci ile oluşturulmuştur. Bu okullardan biri deney diğeri ise kontrol grubu olarak atanmıştır. 28 öğrencinin oluşturduğu deney grubuna 8 hafta boyunca konuşma halkası tekniği kullanılarak uygulama yapılırken 29 öğrencinin oluşturduğu kontrol grubuna araştırmacı tarafından herhangi bir uygulama yapılmamış ve Türkçe Dersi Öğretim Programı içerisinde yer alan konuşma yöntem ve tekniklerinin uygulandığı varsayılmıştır. Çalışmada, ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ön test ve son testteki hazırlıksız konuşmaları elde etmek için araştırmacı tarafından tasarlanan 6 hazırlıksız konuşma sorusu öğrencilere sorulmuştur. Ön test ve son test ile birlikte 10 haftalık uygulama süresini içeren bu çalışmadaki veriler araştırmacı tarafından şekillendirilen kişisel bilgi formu, Çintaş Yıldız ve Yavuz (2012) tarafından geliştirilen “Etkili Konuşma Ölçeği” ve Demir ve Melanlıoğlu (2014) tarafından geliştirilen “Ortaokul Öğrencileri İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği” kullanılarak işlenmiş ve SPSS v22.0 paket programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Uygulamadan hazırlıksız konuşma becerisine yönelik elde edilen sonuçların, deney grubu lehine anlamlı bir fark gösterdiği tespit edilmiştir. Buna göre, konuşma halkası tekniğinin hazırlıksız konuşma becerisini geliştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Konuşma kaygısına yönelik elde edilen sonuçlar ise deney grubu ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemiştir. Bu durumda, konuşma halkası tekniğinin konuşma kaygısı üzerinde yeterince etkisi olmadığı tespit edilmiştir.