Okul öncesi dönemdeki çocukların süt ve süt ürünleri tüketimi ve ebeveynlerinin porsiyon bilgilerinin belirlenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme Ve Diyetetik Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr.Öğr.Üyesi Nüket Güler Baysoy
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların diyetinde bulunması elzem
olan süt ve süt ürünleri tüketimini güncellenmiş Türkiye Beslenme Rehberi
(TÜBER) görsel kriterlerine göre ölçmek ve anneleri bu besin grubunun
porsiyonları hakkında eğitmektir. Eğitimin başarısını ön test-son test uygulayarak
ölçen bir müdahale ve kısmen survey tipindeki bu araştırma, İstanbul Beylikdüzü
ilçesindeki anaokullarına devam eden 3-6 yaş arası çocukların annelerinin (n=179)
katılımıyla iki aşamada Ekim 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında
gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, çocukların tükettikleri gerçek süt ve süt ürünleri
miktarını mevcut en güncel beslenme rehberi olan TÜBER-2015’in standart
porsiyonlarına göre saptamak için bir anket hazırlanmıştır. Ankette bildirilen
porsiyonların (hem standart hem TÜBER görselleri kullanıldığında) içerdiği kritik
besin öğeleri daha sonra BEBİS programı aracılığıyla hesaplanmıştır. İkinci
aşamada süt grubu ürünler, önemi ve porsiyon kavramı konularına odaklanmış bir
sunumla eğitim verilmiştir. Katılımcıların eğitim sonrasındaki bilgilerinin değişip
değişmediğini ölçmek için, ön test/son test verileri McNemar-ki-kare testi ile
değerlendirilmiştir. Kalsiyum yetersizliğinde görülen hastalıklar sorusu hariç
(p=0,20) tüm sorularda verilen cevapların anlamlı olarak olumlu yönde değiştiği
(p<0,001) belirlenmiştir. Yeniden kodlama yapılarak ön test/son test toplam puanları
karşılaştırıldığında benzer sonuç elde edilmiştir (bağımlı gruplarda t testi değeri=-
17,32; p<0,001). Çalışmadaki çocukların %11,7’sinin sütü, %30,4’ünün kaşar
peynirini, %32,4’ünün beyaz peyniri hiç tüketmediği görülmüştür. Sonuç olarak,
ebeveynlerin süt porsiyonu eğitimlerinin ülke standardımız olan TÜBER görselleri
başta olmak üzere görseller eşliğinde yapılması faydalıdır. TÜBER görsellerine göre
yapılan besin ögesi hesaplamaları, standart hesaplamaya kıyasla daha gerçekçi
sonuçlar verebilir.
Anahtar Kelimeler: Beslenme Eğitimi, Beslenme Rehberi, Okul Öncesi Dönem,
Porsiyon, Süt ve Süt Ürünleri