Lojistik köy yeri seçiminin entropi ve moora yöntemleriyle değerlendirilmesi: Türkiye örneği


Öğr. Gör. MUHAMMED ENSAR YALÇIN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Lojistik Yönetimi Yüksek Lisans Programı, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Nagehan Akoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Lojistik köyler çevreyi korumak, karma taşımacılık faaliyetlerini yaygınlaştırmak ve lojistik faaliyetlerin tek bir bölgeden etkin bir şekilde gerçekleşebilmesini sağlamak amacıyla kurulmaktadır. Ticaretin küreselleşmesiyle hem uluslararası ticaretten daha fazla pay almak hem de etkili bir lojistik ağına sahip olmak isteyen devlet ve işletmeler için her geçen gün önemini arttırmaktadır. İlk kez 1960’lı yıllarda endüstrinin hızla gelişim gösterdiği ABD’de görülmüş, sonraki yıllarda Avrupa ve dünyanın birçok bölgesine yayılmıştır. Türkiye’de ise ilk kez kamu tarafından 2007 yılında Samsun’da (Gelemen) açılmıştır. Günümüzde ise kamu tarafından halihazırda 25 lojistik köy yatırımı olup, bu yatırımlardan 11 tanesi işletmeye açılmıştır.

Lojistik köy yatırımlarının artması hiç kuşkusuz Türkiye’nin üzerinde bulunduğu coğrafyadan kaynaklanmaktadır. Özellikle üç tarafının denizlerle çevrili olması, Avrupa ve Asya kıtaları arasında köprü vazifesi görmesi, Uzak Doğu ülkeleri ile Avrupa ülkeleri arasında kilit bir konumda yer alması Türkiye’ye stratejik üstünlük sağlamaktadır. Bu sebeple güçlü bir lojistik altyapısına sahip olmak ve bölgesel bir üs ülkesi haline gelmek için lojistik köy yatırımları artmalıdır. Ayrıca stratejik konum avantajından maksimum şekilde faydalanmak için lojistik köylerin kurulacağı yerin doğru seçilmesi de önemlidir. Bu sebeple çalışma kapsamında Türkiye’de lojistik köy yeri seçimi incelenmiştir.

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de bulunan iller için lojistik köy yer seçim önerisi sunmaktır. Ayrıca lojistik köy olmayan ya da herhangi bir lojistik köy yatırımı bulunmayan illerin karşılaştırılarak hangi illere öncelik verilebileceğinin tespit edilmesi de amaçlanmaktadır. Türkiye’deki illeri kapsayan bu araştırmayla lojistik köy kurulabilirliği 10 farklı kriter dikkate alınarak araştırılmıştır. Çalışmadaki kriterler objektif ağırlıklandırma yöntemlerinden Entropi yöntemiyle ağırlıklandırılmış ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden MOORA yöntemiyle analiz edilerek en uygun alternatif iller tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler. Lojistik, lojistik köy, Entropi, MOORA