DİNAMİK YETENEKLER YOLUYLA DEĞER YARATMANIN REKABET AVANTAJI VE FİRMA PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Dinamik yetenek, kaynak temelli yaklaşımın (RBV) dinamik piyasa koşullarına genişletilmesinin bir ürünüdür ve firmanın hızla değişen koşullara uyum sağlaması için kaynakları yeniden yapılandırma becerisini ifade eder. Kaynak temelli bakış açısının dinamik ve hızla değişen piyasa koşullarına cevap vermede yetersiz kaldığını düşünen araştırmacılar dinamik yetenek kavramını önermiştir. Firmanın teknik ve yapısal olan mevcut temel yeteneklerinin, çevresel ve teknolojik değişimin bir sonucu olarak dinamizm kazanması, dinamik yetenekler olarak nitelendirilir. Dinamik yeteneklerin, firmanın değer yaratmak için hızlı hareket ederek kaynaklarını yeniden yapılandırma yeteneğini ifade ettiği düşünülmektedir. Bu çalışma, rekabet avantajı ve firma performansı boyutlarını bir araya getirirken dinamik yetenek ve değer yaratma konusundaki sınırlı araştırma literatürünü genişletmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın amacı, değer yaratma sürecinde dinamik yeteneğin rolünün kapsamlı bir analizini sağlamaktır. Özellikle rekabet avantajı ve firma performansı üzerindeki etkilerine odaklanmakta ve değer yaratmanın aracılık rolünü anlamayı amaçlamaktadır. Dinamik yeteneklerin algılanma, yakalama ve dönüştürme boyutlarının vurgulandığı çalışma, bu alt boyutların değer yaratma sürecinde fonksiyonel, deneyimsel, sembolik ve maliyet değer türleri üzerindeki etkisinin ölçülmesine odaklanmaktadır. Araştırmanın evreni Türkiye’de faaliyet gösteren firmalardan ve araştırmanın örneklemi İstanbul’da faaliyet gösteren firmalardan oluşmaktadır. Araştırmanın uygulamasında kullanılmak üzere 379 firmadan 786 ankete ulaşılmıştır. Regresyon modeli kurularak model SPSS PROCESS MACRO programı ile test edilmiştir. Bulgular, dinamik yeteneğin değer yaratma süreci üzerindeki pozitif ve anlamlı etkisini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışma, firmanın müşterilerine değer yaratmak için dinamik yeteneklerinden faydalanmasının, rekabet avantajı ile firma performansı arasındaki ilişkide aracı bir rol oynadığı sonucuna varmıştır. Bu sonuçlar, firmaların sürdürülebilir rekabet avantajını ve performansını şekillendirmede dinamik yeteneğin ve değer yaratmanın önemli rolünü vurgulamaktadır.