Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Ceran Zeynep Zafir Bahçekapılı
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Tarihsel perspektiften bakıldığında, insan her dönemde tüketen ve aynı zamanda üreten bir varlıktır. Kaynakların sınırlı olmasıyla birlikte, insanlığın temel eylemi olan tüketimin sürdürülebilirliği de gittikçe önem kazanan konulardan biri olmaktadır. Küresel ölçekte sorumlu üretim ve tüketim amacı incelendiğinde hedefe ulaşılamadığı ve önemli zorlukların devam ettiği görülmektedir. Bu bağlamda ortaya çıkan ekolojik iktisat, iç ve dış limitlerin varlığından bahsederken tüketimin sürdürülebilirliğini eleştiren önemli bir yaklaşımdır. Ekolojik iktisat "ekolojik ayak izi göstergesini" kullanarak; aşırı tüketimi ve doğanın kapasitesinin aşıldığını göstermektedir. Ekolojik iktisat, sürdürülebilir olmayan tüketim davranışlarının terk edilmesi amacıyla ekolojik yurttaşlık kavramını ortaya koymaktadır. Kavrama göre, bireyin rasyonel davranarak sürdürülemez tüketim davranışlarından uzaklaşacağı öngörülmektedir. Fakat ekolojik ayak izinin oluşmasında en büyük etken kişisel tüketim tercihleridir. Bu bağlamda neoklasik iktisadın rasyonel insan varsayımının sorgulanması gerekmektedir. Davranışsal iktisat, bireylerin karar verme sürecinde sınırlı bakış açısına sahip olduğunu belirtip, davranışları psikoloji bilimiyle açıklayarak bilişsel önyargılar ve kısayolların varlığından bahsetmektedir. Bireyler, günlük hayatta bazı bilişsel önyargılara ve kısayollara takılmaktadır. Yeşil tüketicilerin de ilgili tuzaklara düşerek sürdürülebilir olmayan yeşil ürün tüketimi gerçekleştirebileceği bu tezde ortaya konmuştur. Yeşil ürün tüketiminin ihtiyacından fazla olması sürdürülebilir tüketimin önündeki engellerdir. Bu tezde; tüketicilerin tüketim davranışları, yeşil ürün satın alma bağlamında bilişsel önyargılar ve kısayollar çerçevesinde incelenmiştir. Bu bağlamda tüketicilerin, yeşil tüketici olarak tanımlansalar da birtakım bilişsel önyargı ve kısayol tuzaklarına kapılabilecekleri ve sürdürülebilir tüketimden sapan davranışlarda bulunabilecekleri ortaya konmuş ve örneklerle açıklanmıştır.