GERİ DÖNÜŞÜMÜN PARADOKSU: DÖNGÜSEL EKONOMİDE ÇEVRESEL ÇÖZÜMÜN TEORİK SINIRLARI
INTERNATIONAL CONGRESS OF RECYCLING ECONOMY & SUSTAINABILITY POLICY-IV , Tokat, Türkiye, 15 - 17 Mayıs 2026, ss.247-248, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Tokat
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.247-248
- İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi tartışmalarında geri dönüşüm, çevre sorunlarına karşı en yaygın çözüm yolu olarak kabul edilmektedir. Ancak bu genel geçer iyimserlik, geri dönüşümün dayandığı ekonomik varsayımları ve çevresel kriz karşısındaki gerçek dönüştürücü gücünü göz ardı etmemize neden olmaktadır. Bu çalışma, geri dönüşümü yalnızca teknik bir atık yönetimi süreci olarak değil, çevresel yıkıma karşı verilen temel bir toplumsal yanıt olarak ele almakta ve bu yaklaşımın teorik sınırlarını incelemektedir. Çalışmanın ana argümanı, geri dönüşümün üretim ve tüketim alışkanlıklarını köklü bir biçimde değiştirmek yerine mevcut ekonomik büyüme modeliyle uyumlu bir araç olarak konumlandırmasıdır. Geri dönüşüm sistemlerinin başarısı genellikle atık toplama oranları, verimlilik ve ekonomiye sağlanan katkı gibi ölçütlerle değerlendirilmektedir. Bu durum, çevresel sorunların asıl kaynağı olan yüksek üretim ve tüketim hacimlerinin sorgulanmasını engellemekte; çevresel sorumluluğun yapısal düzeyden uzaklaşıp bireysel tüketici davranışlarına indirgenmesine yol açmaktadır. Araştırma, geri dönüşümün sağladığı pratik çevresel faydaları inkar etmeden, bu faydaların hangi ekonomik ve toplumsal düzen içerisinde ortaya çıktığını sorgulamaktadır. Varılan noktada, geri dönüşümün ekolojik krizi temelden çözecek yapısal bir adımdan çok, mevcut üretim ve tüketim düzeninin devamlılığını sağlayan bir uyum mekanizması işlevi gördüğü savunulmaktadır.
In discussions of sustainability and the circular economy, recycling is considered the most common solution to environmental problems. However, this general optimism leads us to overlook the economic assumptions underlying recycling and its real transformative power in the face of environmental crises. This study examines recycling not merely as a technical waste management process, but as a fundamental societal response to environmental destruction, and investigates the theoretical limitations of this approach. The main argument of the study is that recycling is positioned as a tool compatible with the existing economic growth model, rather than fundamentally changing production and consumption habits.
The success of recycling systems is generally evaluated by criteria such as waste collection rates, efficiency, and contribution to the economy. This prevents questioning the high volumes of production and consumption, which are the root cause of environmental problems; it leads to environmental responsibility being reduced from the structural level to individual consumer behavior. The research, without denying the practical environmental benefits of recycling, questions the economic and social context in which these benefits emerge. The conclusion reached is that recycling functions less as a structural step to fundamentally solve the ecological crisis and more as an adaptation mechanism that ensures the continuity of the existing production and consumption system.