KADIN SPORCULARDA ÖN ÇAPRAZ BAĞ YARALANMALARINA YÖNELİK BİLİMSEL ÜRETİMİN HARİTALANDIRILMASI: 2000–2025 DÖNEMİ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Creative Commons License

Aksoy Ö., Tangil K. B.

INTERNATIONAL SPORTS SCIENCES AND INNOVATION CONGRESS, Karabük, Türkiye, 06 Mayıs 2026, ss.27-28, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Karabük
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.27-28
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma 200-2025 yılları arasında kadın sporcularda ön çapraz bağ müsabakalarına yönelik olarak yapılan resmi yayınlar Bibliyometrik hesaplamalar kullanılarak ayrıntılı ve literatürdeki araştırma programları ortaya koyulmuştur. Yöntem: Bu araştırma Bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri seti Web of Science Core Collection'ın doğrulanmış hali sistematik bir tarama sonucu elde edilmiştir. Tarama süreci boyunca ön çapraz bağ müsabakaları ve kadın sporcular içeren gelişmiş arama stratejisi kullanılmıştır. İlk aramada elde edilen kayıtlar yayın yılı (2000-2025), belge türü (makele) ve dil (İngilizce) kriterlere göre filtrelenmiştir. Veri temizleme sürecini tekrarlayan kayıtlar ve eksik bibliyografik bilgiler içeren çalışmalar veri setinden çıkarılmış ve nihai analiz seti 2304 makale olarak belirlendi. Bibliyometrik haritaların görselleştirilmesinde VOSviewer (v1.6.19), analizlerde ise Bibliometrix (R) yazılımı kullanılmıştır. Analiz kapsamında yıllık yıllık üretim süreçleri, atıf rejimleri, ülkeler arası resmi iş birlikleri ağları, üretken dergiler, spor branşlarına göre araştırma sonuçları ve anahtar kelime tematik yapıları. Ayrıca anahtar kelime eş-oluşum analizi, tematik haritalama ve anahtar kelime zaman analizleri gerçekleştirilerek literatürdeki kavramsal yapı ve araştırma alanları değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular, 2000–2025 yılları arasında kadın sporcularda ön çapraz bağlarına ilişkin toplam 2304 bilimsel makalenin yayımlanmakta olduğu görülmektedir. Bu salgınların 284 farklı dergide yayımlandığı ve literatürde 7185 farklı yazarın katkılarının bulunduğu belirlendi. Makale başına ortalama yazar sayısı 5,45, uluslararası iş birliği oranı ise %21,88 olarak hesaplanmıştır. Makale başına ortalama atıf sayısı 45,26, yıllık ortalama atıf sayısı ise 3,44'tür. Literatürde yıllık yıllık üretim artış artışı %11.55 olduğu ve özellikle 2015 yılından sonra yayında belirgin bir artış görülmüştür. Ülkenin bazıda en fazla resmi üretimin Amerika Birleşik resimler tarafından gerçekleştirildiği, bunun İsveç, Japonya, Avustralya ve Birleşik Krallık'ın takip edildiği belirlendi. Spor branşlarına göre büyük gruplarda futbol (%67.06) ve basketbol (%12.76) gibi takım sporlarında yoğunlaştığı görülmektedir. Anahtar kelime tematik analizleri literatüründe özellikle biyomekanik risk faktörleri, nöromüsküler kontrol ve yaralanma önleme yöntemleri arasında güçlü araştırma kümeleri bulunmaktadır. Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulgular, kadın sporcularda ön çapraz bağ yarışlarına yönelik bilimsel literatürün son derece önemli ölçüde büyüdüğünü ve büyük ölçüde biyomekanik risk oranları ile yaralanma önleme programları üzerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Bununla birlikte literatürde bazı araştırma biçimleri bulunmaktadır. Özellikle hormonal faktörler, farklı spor branşları ve çok faktörlü spor çeşitlerine yönelik yaygın olduğu görülmektedir. Bu nedenle gelecekte yapılacak araştırmaların farklı spor branşları ve yaş gruplarının ayrı ayrı planlanması, kadın sporcularda ÖÇB sporlarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilir.