Akademik Veri Yönetim Sistemi
Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.10, sa.2, ss.55-69, 2026 (Hakemli Dergi)
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında kavramsal tutarlılık, yalnızca açıklık açısından değil, aynı zamanda önleyici sistemlerdeki etkinliği, uygulama birliği ve hukuki öngörülebilirlik açısından da önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanındaki temel yasal çerçeve olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun kavramsal çerçevesini, uluslararası standartlar ve temel referans belgeleri doğrultusunda eleştirel bir şekilde değerlendirmektir. Bu bağlamda, araştırma sürecinde karşılaştırmalı hukuk yaklaşımı ve disiplinlerarası sentez yöntemi birleştirilmiştir. Analiz sonuçları, Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında önleyici yaklaşım açısından uluslararası standartlara uygun kavramsal bir tutarlılık bulunmakla birlikte, yeni risk yönetimi yaklaşımı, tehlike ve risk arasındaki fark ve önleme hiyerarşisi doğrultusunda bazı kavramların revize edilmesi gerektiğini göstermektedir. "İş sağlığı ve güvenliği risklerinin önlenmesi," "riskten kaçınma," "risklerin kaynağında mücadele" ve "tehlikeli olanın daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi" kavramlarının, yeni standartların terminolojik hassasiyetlerine uygun olarak kavramsal çerçeveleri açısından yeniden gözden geçirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın özgünlüğü, kavramsal çerçevede gözden geçirilmesi gereken alanların, Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının sadece yasal metin düzeyinde değil, aynı zamanda risk ontolojisi ve önleme yaklaşımı açısından da analiz edilmesiyle ön plana çıkarılmasında yatmaktadır. Sonuç olarak, iş sağlığı ve güvenliğinde kavramsal tutarlılığın artırılması, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliğini güçlendirmekle kalmayıp, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasında olası belirsizlikleri ortadan kaldırarak bütüncül bir güvenlik yönetimi yaklaşımı da sağlamaktadır.