Egzersiz ve Sporun Otizmli Çocuklar Üzerine Etkileri: Bir Sistematik Derleme
17. Ulusal Spor Bilimleri Öğrenci Kongresi, Yozgat, Türkiye, 12 - 14 Mayıs 2026, cilt.0, sa.0, ss.598-599, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Cilt numarası: 0
- Basıldığı Şehir: Yozgat
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.598-599
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu sistematik derlemenin amacı, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde egzersiz, fiziksel aktivite ve spor temelli uygulamaların fiziksel, motor, davranışsal, sosyal ve psikososyal çıktılar üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmaları sistematik biçimde değerlendirmektir. Çalışma, Sistematik Derlemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (PRISMA 2020) rehberi doğrultusunda yapılandırılmıştır. Literatür taraması Google Akademik, PubMed, DergiPark, TR Dizin ve ilgili dergi/açık erişim sayfalarında; “otizm”, “otizm spektrum bozukluğu”, “otizmli çocuk”, “egzersiz”, “fiziksel aktivite”, “spor”, “yüzme”, “akuatik egzersiz”, “motor beceri”, “stereotipik davranış”, “autism spectrum disorder”, “children”, “exercise”, “physical activity”, “sport”, “aquatic training”, “swimming”, “motor skills” ve “stereotyped behavior” anahtar sözcükleri kullanılarak yürütülmüştür. Tarama sürecinde toplam 58 aday kayda ulaşılmış; yinelenen kayıtlar çıkarıldıktan ve başlık-özet taraması yapıldıktan sonra 23 çalışma tam metin düzeyinde değerlendirilmiştir. Dahil edilme ve dışlanma ölçütleri sonrasında 14 çalışma sistematik derlemeye alınmıştır. Veriler betimsel sentez yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Bulgular, egzersiz ve spor temelli uygulamaların özellikle motor beceriler, fiziksel uygunluk, denge, suya uyum, akademik katılım, uyku, sosyal etkileşim, otistik belirtiler ve stereotipik davranışlar üzerinde olumlu etkiler oluşturabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte çalışmaların örneklem büyüklükleri, müdahale süreleri, uygulama türleri ve kullanılan ölçme araçları bakımından heterojen olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, düzenli, yapılandırılmış ve bireyselleştirilmiş egzersiz ile spor programları otizmli çocukların gelişimini destekleyen önemli bir uygulama alanı olarak değerlendirilebilir; ancak daha güçlü kanıt için geniş örneklemli, uzunlamasına ve kontrollü araştırmalara gereksinim vardır.