Mardin Artuklu University Health Sciences Congress, Mardin, Türkiye, 8 - 10 Mayıs 2025, (Özet Bildiri)
Giriş: Multimorbidite, birden fazla kronik hastalığın eşzamanlı görülmesi olup, yaşlanan nüfusla birlikte yaygınlaşmaktadır. Polifarmasi, bu hasta grubunda tedavi sürecini karmaşıklaştırmaktadır. Hemşireler, ilaç yönetimi ve öz yönetim stratejileriyle tedaviye uyumu destekleyerek kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak, geleneksel sağlık hizmetleri genellikle tek hastalık odaklı olup, multimorbiditenin etkin yönetimi için yetersiz kalmaktadır.
Amaç: Bu derleme, multimorbidite ve polifarmasi yönetiminde hemşirelerin rolünü ve sağlık sisteminin karşılaştığı zorlukları tartışmayı amaçlamaktadır.
Konuya Dair Literatür: Multimorbidite ve polifarmasiye yönelik tedavi yaklaşımları, son yıllarda sağlık sistemlerinin önemli bir konusu haline gelmiştir. 2016 yılında İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü (NICE) tarafından yayımlanan kılavuz, multimorbidite ve polifarmasinin yönetiminde daha bütünsel ve kişiye özel yaklaşımların benimsenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Kılavuza göre, tek hastalık odaklı sağlık sistemleri multimorbiditeyi etkili bir şekilde yönetmekte yetersiz kalmaktadır, bu yüzden daha geniş ve entegre bir bakım planı gereklidir. Bu çerçevede, Muth ve arkadaşlarının (2019) sistematik incelemesinde, multimorbidite ve polifarmasi yönetimine dair rehberler ele alınmış, tedavi sürecinde farmasötik ve farmasötik olmayan müdahalelerin faydaları ve risklerinin optimizasyonu üzerinde durulmuştur. Ayrıca, İlaç yönetimi, öz yönetim desteği ve bakım koordinasyonunun önemi vurgulanmış, sosyal ve tele-sağlık bakımı gibi geniş kapsamlı modellerin tedaviye uyumu artırmada etkin olduğu belirtilmiştir. Hemşirelerin, multimorbidite ve polifarmasi yönetimindeki kritik rolü bu kılavuzlar ve literatürde net bir şekilde vurgulanmaktadır. Hemşireler, tedavi sürecinde ilaç yönetimini izlemek, öz yönetim stratejilerini desteklemek ve hastaların tedaviye uyumunu artırmak açısından önemli bir sorumluluğa sahiptir.
Sonuç ve Öneriler: Hemşireler, multimorbidite ve polifarmasi yönetiminde kritik bir rol üstlenerek, ilaç yönetimi, öz yönetim desteği ve bakım koordinasyonu gibi alanlarda hastaların sağlığını izler ve yönlendirir. Özellikle Kişiselleştirilmiş yaklaşımlar ve öz yönetim desteği, tedaviye uyumu artırırken yaşam kalitesini yükseltir. Ayrıca, tele-sağlık ve uzaktan izleme teknolojileri, tedavi sürecine uyumu artıran ve hastaların bakımını daha erişilebilir hale getiren önemli araçlardır. Bu unsurların etkin yönetimi, sağlık sisteminin bütünsel bir yaklaşım benimsemesi ve multidisipliner iş birliğinin güçlendirilmesiyle sürdürülebilir bir iyileşme sağlanacaktır.
Anahtar kelimeler: Multimorbidite; Polifarmasi; Hemşirelik