Kadın Öğrencilerde Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalamasının Aile İletişimi Üzerindeki Rolünün Değerlendirilmesi

Düşünür A., Baran E., Has E., Bulut Haklı S.

Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.9, sa.2, ss.20-34, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma kapsamında ilgili yükseköğretim kurumunda okuyan kadın öğrencilerin karşılaştığı cinsel ve üreme sağlığı
damgalamasının aile bireyleri arasındaki iletişim süreçlerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İstanbul ilinde bir
Üniversitenin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda okuyan 18-30 yaşları arasındaki 360 öğrenci çalışmaya
alınmıştır. Veri toplamada sosyodemografik özellikler formu; Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama
Ölçeği ve Aile İletişim Kalıpları Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler, SPSS 22.0 paket programı ile analiz
edilmiş; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05, güven aralığı ise %95 olarak belirlenmiştir. Genç Kadınlarda Cinsel ve
Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği puan ortalamasının 6,26±3,8; alt boyutlarından içsel damgalamanın 1,81±1,44, dışsal
damgalamanın 2,92±1,83 ve gerçek dışı damgalamanın ise 1,53±1,84 olduğu saptanmıştır. Aile İletişim Kalıpları
Ölçeğinin diyalog yönelimi boyutu puan ortalaması 47,37±14,77, uyum yönelimi boyutu ise 30,22±9,18 bulunmuştur.
Sosyodemografik özellikler ile Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği ve alt boyutlarının ve Aile
İletişim Kalıpları Ölçeği boyutlarının karşılaştırılmasında anne eğitim durumunda dışsal damgalama boyutunda, aile gelir
durumunda diyalog yönelimi boyutunda ve sigara kullanımında uyum yönelimi boyutunda istatistiksel analizler
sonucunda p<0,05 seviyesinde anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Aile İletişim Kalıpları Ölçeği aile tipleri
karşılaştırılmasında ise anne eğitim durumu, baba mesleği ve sigara kullanımında anlamlı fark saptanmıştır. Genç
kadınların cinsel ve üreme sağlığı damgalaması ile aile iletişim kalıpları arasında doğrudan bir ilişki bulunmamıştır. Ancak
dışsal damgalama düzeyinin düşük eğitimli annelerde daha yüksek olduğu; aile gelir düzeyinin artmasıyla diyalog
yönelimli iletişimin güçlendiği; sigara kullanan genç bireylerde ise itaat ve otoritenin ön planda olduğu uyum yönelimli
iletişimin arttığı saptanmıştır. Özellikle lise mezunu annelerde, mesleği memur olan babalarda ve sigara içen bireylerde
koruyucu iletişimi olan aile tipi daha baskın bulunmuştur.