Manipulative packaging in YouTube journalism: A quantitative content analysis in the Turkish context
OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, cilt.23, sa.2026, ss.1-17, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 23 Sayı: 2026
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.26466/opusjsr.1963584
- Dergi Adı: OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-17
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, YouTube haberciliğinde başlık, küçük resim ve video içeriği arasında kurulan manipülatif paketleme biçimlerini Türkiye örneğinde incelemektedir. Araştırma, 1–31 Aralık 2025 döneminde dokuz haber kanalında yayımlanan 270 videoya nicel içerik analizi uygulamaktadır. Başlık–küçük resim–içerik ilişkisindeki manipülasyonu ölçmek amacıyla 13 göstergeye dayalı bileşik bir toplam manipülasyon skoru oluşturulmuş; bu skor kanal türleri ve tık odaklılık değişkeniyle birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, manipülasyonun kanallar arasında yalnızca yoğunluk bakımından değil, kullanılan göstergelerin bileşimi bakımından da farklılaştığını göstermektedir. Kurumsal haber kanallarında görsel-söylemsel paketleme ve vaat-içerik sapması daha belirgin hale gelirken, kişisel yayıncılık örneklerinde manipülasyon kişisel reaksiyon ve performatif anlatı etrafında yoğunlaşmaktadır. Çalışma, clickbait’i yalnızca sansasyonel başlıklardan ibaret bir teknik olarak değil; başlık, küçük resim ve içerik arasında kurulan vaat ilişkisinde işleyen çok katmanlı bir sunum rejimi olarak kavramsallaştırmaktadır. Bu yönüyle makale, platform temelli habercilikte manipülasyonun ölçülebilir göstergeler, kanal profilleri ve görünürlük baskısı üzerinden tartışılmasına katkı sunmaktadır.