5. Bölüm: Okul Öncesi Eğitimde Düşünme Becerilerine Yönelik Öğretim Yöntemleri ve Etkinlik Tasarımı


Aydın Yüksel E., Ünsever Ö.

Okul Öncesinde Büyüyen Zihinler: Düşünme Becerileri, Prof. Dr. Fatma ALİSİNANOĞLU, Editör, Mor Elma Akademi, İstanbul, ss.187-226, 2026

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2026
  • Yayınevi: Mor Elma Akademi
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayıları: ss.187-226
  • Editörler: Prof. Dr. Fatma ALİSİNANOĞLU, Editör
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu bölüm, okul öncesi dönemde çocukların eleştirel düşünme, yaratıcılık, problem çözme, karar verme ve iş birliği becerilerini geliştirmek için kullanılabilecek öğretim yöntemlerini ele almaktadır.

1. Düşünme Becerilerinin Temeli: Piaget, Vygotsky ve Dewey'in yaklaşımlarına göre çocuklar deneyimleyerek, keşfederek ve sosyal etkileşim kurarak öğrenir. Öğretmen bilgiyi doğrudan aktarmak yerine rehberlik etmelidir.

2. Düşünmeyi Destekleyen Öğretim Yöntemleri:

  • Sorgulama Temelli Öğrenme: Çocukların soru sorması, tahmin yürütmesi, araştırması ve sonuç çıkarmasıdır.

  • Proje Tabanlı Öğrenme: Çocukların bir konu üzerinde uzun süre araştırma yaparak ortak ürün oluşturmasıdır.

  • Tasarım Tabanlı Öğrenme: Bir probleme çözüm üretme, tasarlama, deneme ve geliştirme sürecidir.

  • Hikâye ve Dijital Hikâyeleştirme: Hikâyeleri yorumlama, farklı sonlar üretme ve yaratıcı düşünmeyi geliştirmedir.

  • Zihin Haritaları: Bilgileri görselleştirerek sınıflandırma, ilişkilendirme ve düzenlemedir.

  • Drama ve Rol Oynama: Empati, farklı bakış açıları geliştirme ve problem çözmeyi destekler.

  • Oyunlaştırma ve Strateji Oyunları: Planlama, dikkat, karar verme ve stratejik düşünme becerilerini geliştirir.

3. Etkinlik Tasarımı: Etkinlikler açık uçlu, merak uyandırıcı, çocukların gelişim düzeylerine uygun ve birden fazla çözüm üretmeye elverişli olmalıdır.

4. Öğretmenin Rolü: Öğretmen doğru cevabı vermek yerine ipuçları sunmalı, düşündürücü sorular sormalı ve çocukların kendi çözümlerini bulmalarını desteklemelidir. Bu yaklaşım iskele kurma (scaffolding) olarak adlandırılır.

5. Dijital Araçların Kullanımı: Dijital hikâyeler, kodlama uygulamaları, zihin haritaları ve görsel araçlar çocukların yaratıcılıklarını ve düşüncelerini ifade etme becerilerini destekler.

6. Günlük Eğitim Planı: Bölümde 60–72 aylık çocuklara yönelik, gözlem, deney, çıkarım yapma ve veriye dayalı karar verme becerilerini bir araya getiren örnek bir günlük eğitim planı sunulmaktadır.