Akademik Veri Yönetim Sistemi
BİLİM, SANAT VE TEKNOLOJİ DERGİSİ-JOSAT, cilt.1, sa.1, ss.79-94, 2025 (Hakemli Dergi)
Yaşamın varoluşundan bu yana insan, doğayla sürekli bir etkileşim içerisinde olmuştur. İnsanın mekân oluşturma ihtiyacı, doğaya yaklaşım biçimini belirlemiş; bu yaklaşım da mimari ürünlerin temelini oluşturmuştur. Zaman içerisinde insan-doğa ilişkisinin mimariye yansımaları da farklılaşmıştır. 20. yüzyılda Frank Lloyd Wright tarafından ortaya atılan organik mimarlık kavramı, doğayla uyumlu tasarım anlayışının öncülerinden biri olmuş ve bu anlayış, ilerleyen yıllarda biyomimesis ve morfogenez gibi farklı yaklaşımlarla genişletilmiştir. Organik mimarlıkta öne çıkan doğal malzeme kullanımı, çevresel bütünlük ve işlevsellik gibi temel özellikler; gelişen teknolojiler ve disiplinlerarası yaklaşımlarla birlikte, yeni biçimsel ve işlevsel anlamlar kazanmıştır. Bu çalışmada, 20. yüzyılın başlarından günümüze kadar doğadan esinlenen yapılar, malzemeyapım ve strüktür-performans ekseninde değerlendirilmiş; Wright’ın ilkelerinin dönüşümü bu bağlamda incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve doküman analizi kullanılmıştır. Bu bağlamda seçilen yapılar karşılaştırmalı bir analiz şeması ile yorumlanmıştır. Çalışma kapsamında; Casa Batlló, Lotus Tapınağı, Esplanade Tiyatrosu, Araştırma Pavilyonu, Silk Pavyonu ve Growing Matter(s) gibi örnek yapılar, organik mimarlığın malzeme-yapım ve strüktürperformans yönündeki dönüşümünü incelemektedir. Sonuç olarak; malzeme ve üretim teknikleri ile taşıyıcı sistem kurgusunun dönemsel olarak değiştiği gözlemlenmiştir. Teknolojinin de gelişmesiyle birlikte doğanın yalnızca ilham kaynağı olmasının dışında, tasarım süreçlerine veri sağlayan ve yapının biçimlenmesinde rol oynayan daha dinamik bir unsura dönüştüğü görülmüştür.
Since the existence of life, humans have continuously interacted with nature. The human need to create space has shaped the way nature is approached; this approach has also formed the basis of architectural products. Over time, the reflections of the human–nature relationship in architecture have also diversified. The concept of organic architecture introduced by Frank Lloyd Wright in the twentieth century became one of the pioneers of a design approach in harmony with nature, and this approach was later expanded through different approaches such as biomimesis and morphogenesis. Core characteristics emphasized in organic architecture—such as the use of natural materials, environmental integrity, and functionality—have gained new formal and functional meanings together with developing technologies and interdisciplinary approaches. In this study, nature-inspired buildings from the early twentieth century to the present are evaluated along the material–construction and structure–performance axes; the transformation of Wright’s principles is examined within this framework. The research employed literature review and document analysis, which are among qualitative research methods Within this context, the selected buildings were interpreted through a comparative analysis scheme. Within the scope of the study, exemplary buildings such as Casa Batlló, the Lotus Temple, the Esplanade Theatre, the Research Pavilion, the Silk Pavilion, and Growing Matter(s) examine the transformation of organic architecture in terms of material–construction and structure–performance. As a result, it was observed that materials and production techniques, as well as the structural system configuration, have changed over time. With the development of technology, it has been seen that nature has transformed beyond being merely a source of inspiration into a more dynamic element that provides data for design processes and plays a role in shaping the building.