HEMODİYALİZ HASTALARINDA DEPREM KAYGISININ VE SPİRİTÜEL İYİ OLUŞUN CİNSİYETE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI


Has E., Düşünür A., Bulut Haklı S., Baran E.

13. ULUSLARARASI ACHARAKA TIP, HEMŞİRELİK, EBELİK VE SAĞLIK BİLİMLER KONGRESİ, Baku, Azerbaycan, 16 - 18 Şubat 2026, ss.584, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Baku
  • Basıldığı Ülke: Azerbaycan
  • Sayfa Sayıları: ss.584
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

ÖZET

Amaç: Bu çalışma, hemodiyaliz tedavisi gören bireylerde deprem kaygısı ile spiritüel iyi oluş düzeylerini incelemek ve bu iki değişkenin cinsiyete bağlı olarak farklılık gösterip göstermediğini  belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türde planlanan bu araştırmaya, 20-80 yaş aralığında bulunan 200 hemodiyaliz hastası araştırma kapsamı içerisinde yer almıştır. Araştırma sürecinde, Sosyo-Demografik özelliklerin belirlenmesi amacıyla bir bilgi formu, Deprem Kaygı Ölçeği ve Spiritüel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır.

Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların 112’si  (%56) erkek, 88’i (%44) kadındır. Kadın ve erkek hastalarda deprem kaygısı ve spiritüel iyi oluş düzeylerinin yaş, eğitim durumu, mesleki durum, ekonomik durum, medeni durum ve hemodiyaliz süresi gibi değişkenlerden etkilendiği belirlenmiştir. Cinsiyete göre karşılaştırmalarda, spiritüel iyi oluş ölçeğinin aşkınlık alt boyutunda kadınların puan ortalamalarının erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Korelasyon analizlerinde, deprem kaygısı ile spiritüel iyi oluş ve yaşamın anlamına ilişkin boyutlar arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Spiritüel iyi oluşun, hemodiyaliz hastalarında deprem kaynaklı kaygıyı azaltmada koruyucu anlamlı bir rol oynadığı görülmektedir. Özellikle 30–39 yaş aralığındaki kadın hastalar için manevi destek odaklı hemşirelik/teknikerlik girişimlerinin öncelikli olarak planlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Cinsiyet; Deprem Kaygısı; Hemodiyaliz; Kronik Böbrek Yetmezliği; Spiritüel İyi Oluş

ABSTRACT

Objective: This study aimed to examine earthquake-related anxiety and spiritual well-being levels in individuals undergoing hemodialysis and to determine whether these variables differ according to gender.

Method: This descriptive and cross-sectional study included 200 hemodialysis patients aged between 20 and 80 years. Data were collected using a socio-demographic information form, the Earthquake Anxiety Scale, and the Spiritual Well-Being Scale.

Results: Of the participants, 56% were male and 44% were female. Earthquake anxiety and spiritual well-being levels in both male and female patients were found to be influenced by variables such as age, education level, occupational status, economic condition, marital status, and duration of hemodialysis. Gender-based comparisons revealed that female patients had significantly higher mean scores in the transcendence subdimension of the Spiritual Well-Being Scale compared to male patients (p<0.05). Correlation analyses demonstrated significant negative relationships between earthquake anxiety and both spiritual well-being and meaning-related dimensions.

Conclusion: Spiritual well-being appears to play a significant protective role in reducing earthquake-related anxiety among hemodialysis patients. It is recommended that spiritually oriented supportive nursing/technician interventions be prioritized, particularly for female patients aged 30–39 years.

Keywords: Gender; Earthquake Anxiety; Hemodialysis; Chronic Kidney Disease; Spiritual Well-Being