Dijital Yeniden Üretimlerden Seçki Okumalar


Creative Commons License

Cançat A.

Plastik Sanatlar Alanında Resim Üzerine Akademik Yorumlar II, Fahrettin Geçen,Abdurrahman Eren, Editör, Palet Yayınları, Konya, ss.1-7, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Palet Yayınları
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Sayfa Sayıları: ss.1-7
  • Editörler: Fahrettin Geçen,Abdurrahman Eren, Editör
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

1960’lı yıllar; pop sanatı, performanslar, happeningler, multi-medya, film kültürü, eğlenceye yönelik gösteriler ve farklı kültürel biçimlerin popüler olduğu bir yılladır. Sanatçılar ve tasarımcılar, birçok alanda, medyaları ve teknolojileri bir araya getirerek, kitsch ve popüler kültürü, kendi estetik ve üslûplarına katmaya başlamışlardır. Bunların sonucu olarak yeni bir duyarlılık ortaya çıkmış, Modernizm’in tekilliğinden çıkıp, daha fazla çoğulcu, daha az ciddi ve ironik olabilen anlayışlar gelişmiştir. Tüm bu gelişmeler ve deneyimlerle birlikte, sanatçılar da farklı söylemler içerisine girmişlerdir. Modernist düşüncenin; düzenli, kontrollü, kurallı, ilkeli, gerçekliğin, doğrunun açıklanmasında tek ve mutlak faktörlerin belirleyiciliğine karşı Postmodern sanatçılar; düzensiz, kaotik, çoğulcu, taklit, performans, şansa dayalı olan, nihaî özlere veya temellere indirgenemeyen, yeni teknolojilerle harmanlanabilen pek çok yeni tarza yönelmişlerdir. Dijitalleşme, gelişen teknolojilerle sanata yepyeni açılımlar getirmiştir; sayısallaştırma teknikleri, modülerlik, çeşitli veri formlarının sanat dahil olması gibi. Dolayısıyla, klasik yapıt okumaları da yerini hem teknik hem de içerikbağlamında yepyeni dijital postmodern okumalara bırakmıştır. Bu konularda Medya kuramcısı Lev Manovich, teknolojik cihazlar ve bilgisayar bilimcilerinin; çağımızın sanatçıları, dijital teknolojilerin de; günümüzün sanat eserleri olduğunu iddia eder ve şöyle der; “...20. yüzyılın son yıllarının gerçek kültürel yaratıcıları; ressamlar, film yapımcıları ya da kurgu yazarları değil, arayüz tasarımcıları, bilgisayar oyunu tasarımcıları, yönetmenleri ve Dj’ler...” (Manovich, 2003:21). Burada, üretimlerin; sadece teknik boyutunun değil, sanatsal boyutunun da birlikte ele alınarak değerlendirme yapmanın öneminin altını çizmek gerekmektedir.