Türkiye'de Dijital Platformların Monetizasyon Süreçlerinin Ücretsiz Emek ve Algoritmik Bağımlılık Bağlamında İncelenmesi
X. İlişkisel Sosyal Bilimler Kongresi, İstanbul, Türkiye, 7 - 08 Mayıs 2026, ss.42-44, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.42-44
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, dijital emek literatüründe önemli bir yere sahip olan "ücretsiz emek" tartışmasını, platformların içerik üreticilerine ödeme yapmaya başlamasıyla ortaya çıkan yeni emek rejimleri bağlamında yeniden ele almaktadır. Tiziana Terranova'nın "free labor" kavramı ve Nick Srnicek'in platform kapitalizmi yaklaşımından hareketle, monetizasyonun dijital emeği özgürleştirip özgürleştirmediği sorusu incelenmektedir. Araştırma, YouTube, Twitch ve X platformlarının monetizasyon politikalarının nitel doküman analizi yoluyla değerlendirilmesine dayanmaktadır. Bu kapsamda, platformların gelir paylaşım modelleri, içerik uygunluk kriterleri ve demonetizasyon uygulamaları incelenmiştir. Bulgular, monetizasyonun dijital emeği özgürleştirmek yerine, içerik üreticilerini algoritmik görünürlük sistemlerine ve değişken gelir koşullarına bağımlı hale getirdiğini göstermektedir. Ayrıca platformların resmi söylemlerinde içerik üreticileri bağımsız girişimciler olarak konumlandırılırken, pratikte gelir ve görünürlük süreçlerinin büyük ölçüde platform kontrolünde olduğu ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak çalışma, monetizasyonun sömürüyü ortadan kaldırmadığını göstermekte ve aksine emeği daha ölçülebilir, denetlenebilir ve platforma bağımlı bir yapıya dönüştürdüğünü ileri sürmektedir.