Yalova / Çobankale Kazılarında Bulunan Orta Çağ Ok Uçları: Arkeo-Metalurjik İncelemeler
SANAT TARIHI DERGISI, vol.35, no.1, pp.215-239, 2026 (ESCI, TRDizin)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: 35 Issue: 1
- Publication Date: 2026
- Doi Number: 10.29135/std.1838270
- Journal Name: SANAT TARIHI DERGISI
- Journal Indexes: Emerging Sources Citation Index (ESCI), Index Islamicus, Art Source, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Page Numbers: pp.215-239
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Istanbul Gelisim University Affiliated: Yes
Abstract
Gerçekleştirilen bu çalışma kapsamında, Yalova ili Altınova ilçesi sınırları içerisinde yer alan Çobankale’de 2017 yılından bu yana sürdürülen arkeolojik kazılar sırasında ele geçirilen tüm ok uçları ayrıntılı biçimde arkeolojik ve arkeometrik yöntemlerle incelenmiştir. Ok uçları, tipolojik özellikleri temel alınarak kapsamlı bir sınıflandırmaya tabi tutulmuş; işlevsel kullanım alanları, biçimsel nitelikleri ve morfolojik karakterleri açısından analojik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Çobankale ok uçları, gövdesinin kesit formu dikkate alınarak oluşturulan yassı ve dörtgen kesitli olmak üzere iki tip altında değerlendirilmiştir. Her iki tipe ait örnekler, bölgedeki Ortaçağ savunma ve saldırı teknolojisinin anlaşılması bakımından önemli veriler sunmaktadır. Ayrıca çalışma kapsamında ok uçlarına yönelik arkeometrik analizler gerçekleştirilmiş; SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu) ve EDS (Enerji Dağılımlı Spektroskopi) yöntemlerinden yararlanılarak buluntuların hammadde bileşimi ve mikro-yapısal özellikleri değerlendirilmiştir. Bu analizler sayesinde ok uçlarının üretim tekniklerine, metalurjik süreçlerine ve kullanım sırasında maruz kaldıkları koşullara ilişkin önemli bilgiler elde edilmiştir. Sonuç olarak, Çobankale ok uçları hem tipolojik hem de arkeometrik düzeyde değerlendirilerek bölgenin Ortaçağ askeri teknolojisine ışık tutan bütüncül bir çalışma ortaya konmuştur.