Reklamda Metadan Özneye: Femvertising Söyleminde “Güçlenen Kadın” İmgesinin Sessiz Devrimi


Creative Commons License

Özkan İ. F.

Haliç'te II. Disiplinlerarası Kadın Araştırmaları Sempozyumu: Kadın ve Kültür, İstanbul, Türkiye, 5 - 06 Mart 2026, ss.1, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, reklam tarihinde kadın figürünün farklı bağlamlarda çoğunlukla önceden tanımlanmış kültürel rollere yerleştirildiği temsil rejiminin, son yıllarda femvertising söylemiyle birlikte nasıl dönüştüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel reklam dilinde kadın, bedensel cazibe üzerinden kurgulanan bir imge, ev içi emeğin “doğal” öznesi ya da ürünü tamamlayan destekleyici bir figür olarak konumlandırılmıştır. Femvertising hareketiyle birlikte kadın figürü, anlatının merkezinde yer alan ve karar veren bir özne olarak temsil edilmeye başlamıştır. Bu dönüşüm, çalışmada “metadan özneye” uzanan sessiz bir kültürel devrim olarak ele alınmaktadır. Araştırmanın temel problemi, femvertising kampanyalarında “güçlenen kadın” imgesinin hangi tasarımsal ve görsel kodlar aracılığıyla üretildiğini ve bu temsil biçiminin reklamın kültürel anlam üretiminde nasıl işlediğini ortaya koymaktır. Bu dönüşümün görsel ve söylemsel boyutlarını açığa çıkarmak amacıyla, çalışmanın örneklemi 2020–2025 yılları arasında otomotiv sektöründe üretilmiş femvertising kampanyaları ile bu kampanyalara eşzamanlı konvansiyonel reklam örneklerinden amaçlı olarak seçilmiştir. Çalışma, reklamı kültürel anlamın üretildiği bir temsil alanı olarak ele alan temsil kuramına dayanmakta ve kadın figürünü, belirli söylemler içinde inşa edilen bir kültürel özne olarak kavramaktadır. Analiz, Barthesyen göstergebilim aracılığıyla kadın imgesini gösteren, gösterilen ve mit düzeylerinde çözümleyerek “güçlenen kadın” figürünün hangi kültürel anlamları taşıyıcı bir metafora dönüştürüldüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, femvertising söylemine tasarım merkezli bir okuma modeli sunarak, reklam tasarımını kadın temsillerinin dönüşümünde kültürel anlamın üretildiği eleştirel bir alan olarak konumlandırmayı hedeflemektedir.