SALVADOR DALİ'NİN MONA LİSA OTOPORTRESİNE DAİR BİR ANALİZ


Creative Commons License

Cançat A.

Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi , cilt.6, sa.2, ss.96-103, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 6 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Asos İndeks
  • Sayfa Sayıları: ss.96-103
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Salvador Dalí’nin “Dalí Mona Lisa’sı” adlı yapıtını Roland Barthes’ın göstergebilim kuramı çerçevesinde inceleyerek eserin anlam üretim süreçlerini çözümlemeyi amaçlamaktadır. Mona Lisa, sanat tarihinde yalnızca estetik değil, aynı zamanda kültürel ve simgesel değeri olan bir yapıttır. Dalí’nin bu ikonik imgeye yaptığı müdahale, tarihsel olarak yerleşmiş anlamları dönüştürerek yeni bir yorum alanı açmaktadır. Çalışmada, gösteren, gösterilen ve gösterge düzeyleri üzerinden eserin görsel örgütlenmesi ve kavramsal içeriği ele alınmıştır. Dalí’nin kendi yüzünü Mona Lisa’nın bedenine yerleştirerek oluşturduğu hibrit temsil; kimliğin, cinsiyetin ve öznenin sabit ve değişmez yapılar olmadığını, aksine kültürel bağlam içinde sürekli yeniden kurulduğunu göstermektedir. Bu bağlamda söz konusu eser, yalnızca parodik bir yeniden üretim değil, aynı zamanda sanatın otoritesini ve özgünlük düşüncesini sorgulayan eleştirel bir metin olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Dalí’nin müdahalesinin Mona Lisa’nın mitik konumunu dönüştürerek yeni anlam katmanları oluşturduğunu ve sanatçının kendisini de bu süreçte kültürel bir simge olarak konumlandırdığını ortaya koymaktadır.