Kentsel Son Kilometre Lojistiğinin İklim Risklerine Uyumu: İstanbul İçin Sosyoteknik Bir Direnç Çerçevesi
Sürdürülebilirlik ve Yeşil Lojistik, Dilara Berrak Tarhan, Editör, Özgür Yayınları, Gaziantep, ss.46-67, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Özgür Yayınları
- Basıldığı Şehir: Gaziantep
- Sayfa Sayıları: ss.46-67
- Editörler: Dilara Berrak Tarhan, Editör
- İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İklim değişikliği, kent içi lojistik ağlarında yalnızca fiziksel altyapıyı değil, operasyonların sürekliliğini ve dağıtım işçilerinin çalışma koşullarını da etkileyen çok katmanlı bir risk alanı yaratmaktadır. Bu çalışma, son kilometre lojistiğinde iklim direncini İstanbul bağlamında altyapı, operasyonel uyum ve kurye sağlığı eksenlerini bir araya getiren bütünleşik bir çerçeve üzerinden incelemektedir. Çalışma, ağırlıklı olarak güncel hakemli yayınlar, kurumsal raporlar, sektör kaynakları ve ilgili düzenlemelere dayanan hedefli bir literatür sentezi niteliğindedir. Değerlendirme kapsamında sel, aşırı yağış ve yüksek sıcaklıkların kentsel dağıtım ağları üzerindeki etkileri ile mikro konsolidasyon merkezleri, elektrikli kargo bisikletleri, hava koşullarına duyarlı rota optimizasyonu ve esnek teslimat uygulamalarının uyum kapasitesi ele alınmıştır. Bunun yanında, motokuryelerin ısı stresi, uzun çalışma süreleri, zaman baskısı ve algoritmik yönetim kaynaklı risklere maruziyeti incelenmiştir. Bulgular, mevcut literatürün ağ direnci, operasyonel uyum ve çalışan sağlığını çoğunlukla ayrı araştırma alanları olarak ele aldığını göstermektedir. İstanbul’da yüksek e-ticaret yoğunluğu, iklim kaynaklı kentsel kırılganlıklar ve kurye emeğine dayalı teslimat modeli bu ayrışmanın sonuçlarını daha görünür hâle getirmektedir. Çalışma, iklim direncinin yalnızca altyapının bozulmalara dayanma kapasitesiyle sınırlandırılmaması gerektiğini savunmakta ve altyapı dayanıklılığı, operasyonel esneklik ile çalışanların sağlık ve güvenliğini aynı değerlendirme düzleminde buluşturan üç katmanlı bir yaklaşım önermektedir. Bu çerçeve, son kilometre lojistiğinde çevresel performans ve teslimat verimliliğinin yanı sıra çalışanların iklim maruziyetini de sürdürülebilirlik değerlendirmelerine dâhil eden daha bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır.