Tepe aydınlatmasının eğrisel tavanlarda kullanımı; Aydınlatma verimliliği açısından bir değerlendirme

Creative Commons License

Sugün E., Yıldırım S. G.

14. ATMK Ulusal Aydınlatma Kongresi, İstanbul, Türkiye, 27 - 28 Kasım 2025, ss.355-362, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.355-362
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Mimarlıkta sürdürülebilir tasarım, enerji tüketimini azaltmayı ve doğal kaynaklardan etkin yararlanmayı gerektirir. Bu bağlamda, doğal aydınlatma hem kullanıcı konforu hem de enerji verimliliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. Çalışmada, farklı geometrik eğriliklere sahip dört tonoz tipinin (dairesel, eliptik, parabolik, sikloid) tepe aydınlatmalarıyla birlikte iç mekânlarda sunduğu gün ışığı performansı karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Yöntem olarak, bilgisayar destekli simülasyonlardan yararlanılmış; her tonoz tipi yılın üç karakteristik günü (21 Mart, 21 Haziran, 21 Aralık) ve farklı saat dilimlerinde değerlendirilmiştir. Aydınlık düzeyleri belirlenen eşik aralıklarına göre sınıflandırılmış ve performans göstergeleri bu veriler üzerinden yorumlanmıştır. Bulgular, eliptik tonozun en istikrarlı performansı sunduğunu, parabolik ve dairesel tonozların yaz aylarında yüksek verimlilik gösterdiğini, sikloid tonozun ise sınırlı sürelerde etkili olabildiğini ortaya koymuştur. Genel olarak, kış aylarında tüm tiplerin yetersiz kaldığı ve yapay aydınlatma desteğinin zorunlu olduğu görülmüştür. Çalışma, tonoz geometrisinin ışık kalitesi ve mekânsal deneyim üzerinde belirleyici bir parametre olduğunu göstermektedir.

Sustainable design in architecture requires reducing energy consumption and making effective use of natural resources. In this context, daylighting plays a critical role for both user comfort and energy efficiency. This study comparatively analyzes the daylight performance of four vault types with different geometric curvatures (circular, elliptical, parabolic, and cycloid) in combination with skylights. Computer-aided simulations were employed as the method; each vault type was evaluated on three characteristic days of the year (March 21, June 21, and December 21) and at different times of the day. Illuminance levels were classified according to defined threshold ranges, and performance indicators were interpreted based on these values. The findings reveal that the elliptical vault provided the most consistent performance, while parabolic and circular vaults showed higher efficiency during summer months, and the cycloid vault was effective only for limited periods. Overall, all types were insufficient in winter, making artificial lighting support necessary. The study demonstrates that vault geometry is a decisive parameter influencing both light quality and spatial experience.