Comparative evaluation of human- and AI-centered design approaches; A futuristic interior space concept
NEW ERA International Journal of Interdisciplinary Social Researches, cilt.10, sa.30, ss.29-50, 2025 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 10 Sayı: 30
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.5281/zenodo.17391726
- Dergi Adı: NEW ERA International Journal of Interdisciplinary Social Researches
- Derginin Tarandığı İndeksler: Root Indexing, Other Indexes
- Sayfa Sayıları: ss.29-50
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Gelişim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, insan
eliyle yürütülen dijital modelleme süreçleri ile yapay zekâ destekli tasarım
yaklaşımlarının, fütüristik bir iç mekân kurgusu üzerindeki etkilerini
karşılaştırmalı olarak incelemektedir. İstanbul Avcılar’ da bulunan İstanbul
Gelişim Üniversitesi’ ne ait mühendislik ve mimarlık fakültesi giriş ve lobi
alanında yürütülen vaka çalışması, tasarım sürecinin iki aşamada ele alınmasına
dayanmaktadır. İlk önce, tasarımcı tarafından konvansiyonel yazılımlar
kullanılarak biçimsel ve işlevsel bir kurgu geliştirilmiş; ikinci aşamada ise
yapay zekâ tabanlı görselleştirmelerle alternatif öneriler üretilmiştir. Son
aşamada da, yapay zeka tabanlı görselleştirmelerden elde edilen çıktılar,
konvansiyonel görselleştirmelere entegre edilmiştir. Çalışmada, yapay zekânın
kavramsal zenginlik, estetik çeşitlilik ve hız avantajı sağladığı; buna karşın
ergonomi, ölçek doğruluğu ve teknik detaylandırmada insan deneyimine dayalı
kontrolün vazgeçilmez olduğu görülmüştür. Analiz, biçim ve estetik, süreç ve
kontrol, işlevsellik, kullanıcı deneyimi ve mekânsal anlam başlıkları altında
gerçekleştirilmiştir. Bulgular, yapay zekânın özellikle konsept geliştirme
aşamalarında yaratıcı bir katalizör işlevi gördüğünü; ancak uygulanabilir bir
tasarım çıktısı elde edilmesi için insan uzmanlığının belirleyici olduğunu
ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, çalışma hibrit bir yaklaşımın, geleceğin iç
mekân tasarımında sürdürülebilir ve özgün çözümler geliştirme potansiyeline
sahip olduğunu göstermektedir.