Mekân tasarımı için erişilebilirlik kavramı ve boyutları

ACIRLI Z., kandemir o.

Grid - architecture, planning and design journal (Online), cilt.4, sa.2, ss.225-248, 2021 (TRDizin)

Özet

İnsana özgü bir yetenek olan tasarım, üretilme nedeni olan bireyinyaşamından soyutlanamayan bir eylemdir. Toplumsal ve kültürel davranışbiçimleriyle şekillenen tasarımlar, bireyin güvenlik ve barınma ihtiyacındankendini gerçekleştirmeye kadar, yaşamsal her türlü ihtiyaca karşılıkvermektedir. Böylelikle bireylere çeşitlenen eylemlerini ve deneyimlerinigeliştirme fırsatları sunmaktadır. Bu fırsatların olanaklı kılınması ise,tasarlanan ürünlerin, mekânlar ve sistemlerin bireyler için erişilebilir olmasıile mümkün olabilmektedir. Bu farkındalıkla ele alınan çalışma, tasarlamaeylemi ile erişilebilirlik kavramı arasındaki çok boyutlu ilişkinin ortayakonulmasını hedeflemektedir. Bu çerçevede burada erişilebilirlikkavramının anlam ve açılımlarına yer verilerek kavramın algısal, fiziksel vekültürel boyutları incelenmiştir. Yalnızca fiziksel değil sosyal ve kültürelolarak da varlık gösteren tasarımların, erişilebilirlik kavramının tümboyutlarını bütünleşik olarak karşılaması gerektiği ortaya konulmuştur. Buçerçevede elde edilen tüm veriler bütünleşik olarak incelenip, mekântasarımına yönelik farkındalıkların oluşturulması hedeflenmiştir.
Design, which is a human-specific ability, is an action that cannot be abstracted from the life of the individual that is the reason for its production. Designs shaped by social and cultural behaviors respond to the individual's vital requirements regarding security, shelter, and selfrealization. Thus, to the individuals, it offers opportunities to develop their various actions and experiences. Making these opportunities possible can be achieved by making the designed products, places, and systems accessible to individuals. This study aims to reveal the multidimensional relationship between the act of design and the concept of accessibility. The concept of accessibility is examined with its perceptual, physical, and cultural dimensions in terms of its meanings and expansions. Here, it is revealed that the designs, which exist both physically and socially and culturally, should meet all dimensions of the concept of accessibility in an integrated way. This framework aims to create awareness about spatial design by analyzing all obtained data with an integrated approach.