Akademik Veri Yönetim Sistemi
3nd International Ege Congress on Social , Humanities , Administrative and Educational Sciences , İzmir, Türkiye, 11 - 13 Ağustos 2025, cilt.1, ss.399-406, (Tam Metin Bildiri)
Bu araştırmanın amacını, ergenlik
dönemindeki bireylerde psikolojik sağlamlık ile ebeveyn bağlanma stilleri ve
algılanan ebeveyn tutumları arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir şekilde incelemek
oluşturmaktadır. Ergenlik dönemi, bireyin kimlik gelişimi ve sosyal ilişkiler
açısından kritik bir süreçtir. Bu dönemde bireylerin karşılaştıkları
zorluklarla başa çıkabilme yetenekleri, yani psikolojik sağlamlıkları, yaşam
kalitelerini ve ruhsal sağlıklarını doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada
araştırmanın örneklemini, Türkiye’de yaşayan ve 10-18 yaşları arasında bulunan
200 ergen birey oluşturmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından
geliştirilen Katılımcı Bilgi Formu ile Anne-Baba Tutum Ölçeği, Ergen Psikolojik
Sağlamlık Ölçeği ve Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği aracılığıyla
toplanmıştır.
Elde edilen verilerin
analizinde, kategorik karşılaştırmalar için bağımsız gruplarda t-Testi ve ANOVA
analizi ile Pearson Korelasyon Analizi uygulanmış, elde edilen diğer verilerin
analizleri için Regresyon Analizi ise Doğrusal Regresyon Analizi uygulanmıştır.
Araştırma da elde edilen sonuçlara
göre; ergenlerin psikolojik sağlamlık, algılanan ebeveyn tutumu ve bağlanma
stillerinin cinsiyet, yaş ve eğitim düzeylerine göre anlamlı farklılıklar
gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek katılımcıların psikolojik sağlamlık ve
güvenli bağlanma düzeylerinin kızlara göre daha yüksek olduğu elde edilmiştir.
Ayrıca, psikolojik sağlamlık düzeyi ile ebeveyn tutumları arasında pozitif
yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Güvenli bağlanma stili, psikolojik
sağlamlığın en güçlü yordayıcısı olarak belirlenirken, kaçınan ve kaygılı
bağlanma stillerinin psikolojik sağlamlık üzerinde olumsuz etkileri olduğu
görülmüştür. Algılanan ebeveyn tutumları kapsamında, kabul ve ilgi içeren tutumların
çalışmaya katılan ergenlerin psikolojik sağlamlıklarını olumlu yönde
desteklediği, aşırı denetleyici ve özerklik ile kısıtlayıcı tutumların ise
ergenler üzerinde olumsuz etkide bulunduğu bulgulanmıştır.
Elde edilen bu bulgular, ergenlerin
psikolojik sağlamlıklarının desteklenmesinde ebeveyn-ergen ilişkisinin ve
bağlanma stillerinin önemli rol oynadığını göstermektedir. Araştırma
sonuçlarına göre, elde edilen bulgular aile eğitim programları ve ergen psikolojik
danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesine önemli katkı sağlayacağı
değerlendirilmektedir. Diğer taraftan aynı konuyla ilgili gelecekte
gerçekleştirilecek araştırmalarda farklı kültürlerde yaşayan katılımcıların
araştırmaya dâhil edilmesi ve yapılacak çalışmalarda daha geniş örneklem
gruplarının incelenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ergenlik,
psikolojik sağlamlık, bağlanma stilleri, ebeveyn tutumları, gelişim
psikolojisi.
Abstract
The aim of this study is to comprehensively examine the relationship between
psychological resilience, parental attachment styles, and perceived parental
attitudes in adolescents. Adolescence is a critical period for identity
development and social relationships. During this stage, individuals' ability
to cope with challenges, namely their psychological resilience, directly
affects their quality of life and mental health. The sample of this study
consists of 200 adolescents aged between 10 and 18 years living in Turkey. Data
were collected through a Participant Information Form developed by the
researcher, the Parent Attitude Scale, the Adolescent Psychological Resilience
Scale, and the Three-Dimensional Attachment Styles Scale.
For the analysis of the collected
data, independent samples t-Test and ANOVA were used for categorical
comparisons, and Pearson Correlation Analysis was conducted. Linear Regression
Analysis was applied to examine other data and relationships.
The results revealed significant
differences in psychological resilience, perceived parental attitudes, and
attachment styles according to gender, age, and educational level of the
adolescents. Male participants demonstrated higher levels of psychological
resilience and secure attachment compared to females. Moreover, a positive
relationship was found between psychological resilience and parental attitudes.
Secure attachment style was identified as the strongest predictor of psychological
resilience, while avoidant and anxious attachment styles had negative effects
on psychological resilience. Regarding perceived parental attitudes, acceptance
and warmth were found to positively support adolescents' psychological
resilience, whereas overly controlling and autonomy-restricting attitudes had
negative effects on adolescents.
These findings indicate that the
parent-adolescent relationship and attachment styles play a significant role in
supporting adolescents' psychological resilience. According to the study
results, these findings are considered to provide important contributions to
the development of family education programs and adolescent psychological
counseling services. It is also recommended that future research on the same
topic include participants from different cultures and involve larger sample
groups.
Keywords: Adolescence, psychological resilience, attachment styles, parental
attitudes, developmental psychology.