EXAMİNATİON OF THE RELATİONSHİP BETWEEN PARENTAL ATTİTUDES, ATTACHMENT STYLES, AND PSYCHOLOGİCAL RESİLİENCE İN ADOLESCENTS

Creative Commons License

Tansel B.

3nd International Ege Congress on Social , Humanities , Administrative and Educational Sciences , İzmir, Turkey, 11 - 13 August 2025, vol.1, pp.399-406, (Full Text)

Abstract

Abstract
The aim of this study is to comprehensively examine the relationship between psychological resilience, parental attachment styles, and perceived parental attitudes in adolescents. Adolescence is a critical period for identity development and social relationships. During this stage, individuals' ability to cope with challenges, namely their psychological resilience, directly affects their quality of life and mental health. The sample of this study consists of 200 adolescents aged between 10 and 18 years living in Turkey. Data were collected through a Participant Information Form developed by the researcher, the Parent Attitude Scale, the Adolescent Psychological Resilience Scale, and the Three-Dimensional Attachment Styles Scale.

For the analysis of the collected data, independent samples t-Test and ANOVA were used for categorical comparisons, and Pearson Correlation Analysis was conducted. Linear Regression Analysis was applied to examine other data and relationships.

The results revealed significant differences in psychological resilience, perceived parental attitudes, and attachment styles according to gender, age, and educational level of the adolescents. Male participants demonstrated higher levels of psychological resilience and secure attachment compared to females. Moreover, a positive relationship was found between psychological resilience and parental attitudes. Secure attachment style was identified as the strongest predictor of psychological resilience, while avoidant and anxious attachment styles had negative effects on psychological resilience. Regarding perceived parental attitudes, acceptance and warmth were found to positively support adolescents' psychological resilience, whereas overly controlling and autonomy-restricting attitudes had negative effects on adolescents.

These findings indicate that the parent-adolescent relationship and attachment styles play a significant role in supporting adolescents' psychological resilience. According to the study results, these findings are considered to provide important contributions to the development of family education programs and adolescent psychological counseling services. It is also recommended that future research on the same topic include participants from different cultures and involve larger sample groups.

Keywords: Adolescence, psychological resilience, attachment styles, parental attitudes, developmental psychology.

Bu araştırmanın amacını, ergenlik dönemindeki bireylerde psikolojik sağlamlık ile ebeveyn bağlanma stilleri ve algılanan ebeveyn tutumları arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir şekilde incelemek oluşturmaktadır. Ergenlik dönemi, bireyin kimlik gelişimi ve sosyal ilişkiler açısından kritik bir süreçtir. Bu dönemde bireylerin karşılaştıkları zorluklarla başa çıkabilme yetenekleri, yani psikolojik sağlamlıkları, yaşam kalitelerini ve ruhsal sağlıklarını doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada araştırmanın örneklemini, Türkiye’de yaşayan ve 10-18 yaşları arasında bulunan 200 ergen birey oluşturmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen Katılımcı Bilgi Formu ile Anne-Baba Tutum Ölçeği, Ergen Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır.

Elde edilen verilerin analizinde, kategorik karşılaştırmalar için bağımsız gruplarda t-Testi ve ANOVA analizi ile Pearson Korelasyon Analizi uygulanmış, elde edilen diğer verilerin analizleri için Regresyon Analizi ise Doğrusal Regresyon Analizi uygulanmıştır.

Araştırma da elde edilen sonuçlara göre; ergenlerin psikolojik sağlamlık, algılanan ebeveyn tutumu ve bağlanma stillerinin cinsiyet, yaş ve eğitim düzeylerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek katılımcıların psikolojik sağlamlık ve güvenli bağlanma düzeylerinin kızlara göre daha yüksek olduğu elde edilmiştir. Ayrıca, psikolojik sağlamlık düzeyi ile ebeveyn tutumları arasında pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Güvenli bağlanma stili, psikolojik sağlamlığın en güçlü yordayıcısı olarak belirlenirken, kaçınan ve kaygılı bağlanma stillerinin psikolojik sağlamlık üzerinde olumsuz etkileri olduğu görülmüştür. Algılanan ebeveyn tutumları kapsamında, kabul ve ilgi içeren tutumların çalışmaya katılan ergenlerin psikolojik sağlamlıklarını olumlu yönde desteklediği, aşırı denetleyici ve özerklik ile kısıtlayıcı tutumların ise ergenler üzerinde olumsuz etkide bulunduğu bulgulanmıştır.

Elde edilen bu bulgular, ergenlerin psikolojik sağlamlıklarının desteklenmesinde ebeveyn-ergen ilişkisinin ve bağlanma stillerinin önemli rol oynadığını göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, elde edilen bulgular aile eğitim programları ve ergen psikolojik danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesine önemli katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan aynı konuyla ilgili gelecekte gerçekleştirilecek araştırmalarda farklı kültürlerde yaşayan katılımcıların araştırmaya dâhil edilmesi ve yapılacak çalışmalarda daha geniş örneklem gruplarının incelenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ergenlik, psikolojik sağlamlık, bağlanma stilleri, ebeveyn tutumları, gelişim psikolojisi.