Yapay Zeka, Sürdürülebilirlik, Tedarik Zinciri ve Verimlilik Kavramlarının Kesişiminde Akademik Literatür: Bibliyometrik Bir Değerlendirme

TURGUT A. B., İZMİR O., GÜÇLÜ İ.

Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, cilt.9, sa.3, ss.358-374, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma; tedarik zinciri, yapay zeka, sürdürülebilirlik ve verimlilik kavramlarının kesişimini konu alan akademik literatürü bibliyometrik yöntemle analiz ederek, alandaki entelektüel yapıyı ve eğilimleri ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda Web of Science veri tabanından 2015–2026 yılları arasında derlenen 400 makale; Microsoft Excel, VOSviewer ve Bibliometrix R paketi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, alandaki yıllık büyüme oranının %45,74 ile dikkat çekici düzeyde yüksek olduğunu ve literatürün özellikle 2024 yılı ve sonrasında ivme kazandığını ortaya koymaktadır. Yayın sayısı bakımından Hindistan, Çin ve ABD en üretken ülkeler arasında yer alırken; yayın başına düşen atıf oranı açısından İngiltere ve İtalya öne çıkmaktadır. Tematik harita analizi, tedarik zinciri yönetimi, döngüsel ekonomi, endüstri 4.0, sürdürülebilirlik ve yapay zekanın motor temalar olarak konumlandığını; blockchain, dijital dönüşüm ve esneklik kavramlarının ise henüz olgunlaşmamış araştırma alanları niteliği taşıdığını göstermektedir. Çalışma, söz konusu dört kavramı bütünleşik biçimde ele alan ilk kapsamlı bibliyometrik haritalama çalışmalarından biri olma niteliği taşımakta; gelecekteki araştırmalara yönelik teorik ve pratik çıkarımlar sunmaktadır.

This study aims to reveal the intellectual structure and trends in the field by analyzing the academic literature on the intersection of supply chain, artificial intelligence, sustainability, and efficiency using bibliometric methods. In this context, 400 articles collected from the Web of Science database between 2015 and 2026 were analyzed using Microsoft Excel, VOSviewer, and the Bibliometrix R package. The findings reveal that the annual growth rate in the field is notably high at 45.74% and that the literature has gained momentum particularly in 2024 and beyond. In terms of the number of publications, India, China, and the United States rank among the most productive countries, while the United Kingdom and Italy stand out in terms of the citation rate per publication. The thematic mapping analysis indicates that supply chain management, the circular economy, Industry 4.0, sustainability, and artificial intelligence are positioned as key themes; whereas blockchain, digital transformation, and resilience are characterized as research areas that have not yet matured. This study is one of the first comprehensive bibliometric mapping studies to address these four concepts in an integrated manner; it offers theoretical and practical implications for future research.