Dalmaz M., Yılmaz Y.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, sa.Advanced Online Publication, ss.2795-2821, 2025 (TRDizin)
Özet
Erken çocukluk dönemi, bireyin tüm yaşamını etkileyen bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim temellerinin atıldığı kritik bir evredir. Bu bağlamda, çocuk edebiyatı, yalnızca bir anlatım aracı olmanın ötesinde; çocukların dünyayı anlama biçimlerini, duygularını ifade etme becerilerini ve sosyal farkındalıklarını destekleyen güçlü bir iletişim aracı olarak değerlendirilmektedir. Özellikle resimli çocuk kitapları, görsel unsurlar yoluyla çocukların zihinsel temsillerini etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 3-6 yaş aralığındaki çocuklara yönelik olarak yayımlanmış 26 resimli çocuk kitabının kapak görsellerini içerik analizi yöntemiyle incelemek ve elde edilen bulguları çocuk sosyal hizmeti bağlamında değerlendirmektir. Analizler sonucunda, ayrımcılık, engellilik, ihmal ve istismar, travma, hastalık, davranışsal problemler, aile içi problemler, göç ve nörogelişimsel bozukluklar olmak üzere dokuz ana tema belirlenmiştir. Bu temaların kapak görsellerinde doğrudan betimlemeler veya sembolik anlatımlarla temsil edildiği gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, çocuk kitaplarının yalnızca eğitici ya da eğlendirici içerik sunan yayınlar olmaktan öte, çocukların yaşadıkları sosyal sorunları tanımalarına, duygusal farkındalık geliştirmelerine ve psikososyal açıdan güçlenmelerine olanak tanıyan önemli araçlar olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, çocuk edebiyatı ile sosyal hizmet disiplini arasındaki çok yönlü ve işlevsel ilişkiyi açık bir biçimde ortaya koymakta; sosyal hizmet uzmanlarına yönelik önleyici ve destekleyici müdahale stratejilerinde çocuk kitaplarının nasıl kullanılabileceğine dair önemli bir zemin sunmaktadır.