TÜRKİYE’DE DİJİTAL BANKACILIK KULLANIMI AÇISINDAN KİŞİSEL VERİLERİN GİZLİLİK VE GÜVENLİĞİNE DAİR TUTUMLARIN ÖNEMİ


Creative Commons License

Özbilge G.

Doğuş Üniversitesi Dergisi, cilt.27, sa.1, ss.842-859, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, İletişim Gizliliği Yönetimi Teorisi çerçevesinde

Türkiye’deki bireylerin kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği hakkındaki tutumları ile

sosyoekonomik koşullarının dijital bankacılık kullanımlarına olan etkilerini

sınıflandırmak ve incelemektir. Çalışmanın somut çıktıları, 2021 ve 2023 yılları için

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan Hanehalkı Bilişim Teknolojileri

Kullanım Araştırması Mikro Veri Seti ile C5.0 karar ağacı algoritmasına

dayanmaktadır. Sınıflandırma sonuçları, dijital bankacılık kullanım kararı üzerinde

cinsiyet, eğitim ve dijitalleşme baskısı yaratan pandemi koşullarının etkilerine dikkat

çekerken kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği açısından ise şu üç önemli faktörü

işaret etmektedir: Güvenlik kontrolü, gizlilik politikalarının okunması ve erişimin

sınırlandırılması. İletişim Gizliliği Yönetim Teorisine göre bu faktörler, bireylerin

dijital bankacılık kullanımlarının gizlilik sınırları, gizlilik kuralları ve kolektif

koordinasyon örüntülerine bağlı olabileceğini göstermektedir. Bir bütün olarak elde

edilen bulgular ışığında, dijital bankacılık kullanım tercihlerine odaklanan politika

yapıcılara, dijital finansal okuryazarlık eğitimi gibi hem cinsiyet ile eğitim

eşitsizliklerinin giderebilmesine hem de kişisel verilerin gizliliği ve güvenliğine dair

prosedürlerin daha şeffaf bir şekilde anlaşılmasına katkı sunabilecek uygulamaların

hedef odaklı ve sürdürülebilir bir şekilde hayata geçirilmesi tavsiye edilmektedir.

The aim of this study is to classify and examine the effects of individuals’

attitudes toward personal data privacy and security, as well as their socioeconomic

conditions, on digital banking usage in Türkiye within the framework of

Communication Privacy Management Theory. The empirical findings of the study are

based on the Household Information Technology Usage Survey Micro Data Set

provided by TurkStat for the years 2021 and 2023 and on analyses conducted using

the C5.0 decision tree algorithm. The empirical findings highlight the effects of

gender, education, and the pressure to digitalize created by pandemic conditions on

the decision to use digital banking. According to the Communication Privacy

Management Theory, these factors indicate that individuals' use of digital banking

may be dependent on privacy boundaries, privacy rules, and collective coordination

patterns. In light of the findings as a whole, policymakers focusing on digital banking

usage preferences are advised to implement targeted and sustainable applications

that can contribute to both eliminating gender and educational gaps and ensuring a

more transparent understanding of procedures related to the privacy and security of

personal data, such as digital financial literacy education.