Engelli sporcularla çalışan antrenörlerin liderlik davranış tipleri ile öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, SPORDA PSİKOSOSYAL ALANLAR , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÖZSARI

Danışman: Taner Atasoy

Özet:

Yapılan araştırmada engelli sporcularla çalışan antrenörlerin liderlik davranış tipleri ile öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca antrenörlerin liderlik davranış tipleri ile öz-yeterlilikleri çeşitli değişkenlere (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mesleki tecrübe, antrenörlük belge kademesi, çalıştığı engel grubu) göre de incelenmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini Türkiye'de 2021-2022 sezonunda bedensel engelliler, özel sporcular, görme engelliler ve işitme engelliler spor federasyonu antrenör vize ve tescil işlemlerini yaptırmış faal antrenörler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 44'sı kadın, 75'i erkek olmak üzere (n=119) gönüllü antrenörlerden oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Karşılaştırmalarda ise veriler normal dağılım göstermemiş olduğu Kolmogorov-Simirnov testi ve çarpıklık-basıklık değerleri ile belirlenmiş olup parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Bu nedenle iki değişken arasındaki farklılığın karşılaştırılmasında T test istatistiksel analiz için kullanılırken, ikiden fazla değişkenin analizinde Tek Yönlü Varyans analizi kullanılmıştır. İkiden fazla değişkenlerin arasındaki anlamlılık derecesini belirlemek amacıyla Post-Hoc analizi yapılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Liderlik davranış tipleri ile öz-yeterlilik arasındaki ilişkinin tespiti de Spearman Korelasyon ile belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda Antrenörlerin spor için liderlik ve alt boyutları eğitmen ve öğretici davranış, demokratik davranış, otokratik davranış, sosyal destek davranış ve olumlu geri bildirim davranışı cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mesleki tecrübe, antrenörlük belge kademesi, çalıştığı engel grubu değişkenleri acısından incelenmiş ve cinsiyet durumu değişkenine göre sosyal destek davranış yaş durumu değişkenine göre, otokratik davranış, eğitim durumu değişkenine göre, demokratik davranış, alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilirken, mesleki tecrübe, antrenörlük belge kademesi, çalıştığı engel grubu gibi değişkenlerde eğitmen ve öğretici davranış, demokratik davranış, otokratik davranış, sosyal destek davranış ve olumlu geri bildirim davranışı alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Antrenörlerin Öz-yeterlilik düzeylerinin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mesleki tecrübe, antrenörlük belge kademesi, çalıştığı engel grubu değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilememiştir.