Havacılık sektöründe çalışanların iş yaşam dengesinin intihar olasılığına etkisinde iş stresinin aracılık rolü: İstanbul örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, HAVACILIK YÖNETİMİ , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY SİVASLI
Danışman: Ali Özbek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, İstanbul'da havacılık sektöründe görev yapan çalışanların iş-yaşam dengesi düzeylerinin intihar olasılığı üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide iş stresinin aracılık rolünü ortaya koymaktır. Havacılık sektörü; yüksek sorumluluk düzeyi, düzensiz çalışma saatleri ve yoğun operasyonel baskılar nedeniyle çalışanların psikolojik iyi oluşunu olumsuz yönde etkileyebilecek çeşitli risk faktörlerini bünyesinde barındırmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada iş–yaşam dengesi, iş stresi ve intihar olasılığı arasındaki ilişkiler nicel araştırma modeli çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma kapsamında, İstanbul'daki hava yolu şirketlerinde görev yapan 411 çalışandan anket yöntemiyle veri toplanmış; elde edilen veriler sosyal bilimlerde kullanılan istatistiksel analiz teknikleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde frekans ve betimleyici analizler ile geçerlilik ve güvenilirlik analizleri, faktör analizi, korelasyon, regresyon ve aracılık analizleri ile t-testi ve ANOVA gibi istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, iş–yaşam dengesi ile intihar olasılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p > 0,05). İş–yaşam dengesi ile iş stresi arasında istatistiksel olarak anlamlı (p 0,05). İş–yaşam dengesinin alt boyutları ile intihar olasılığı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. İş stresi ile intihar olasılığı arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Bulgular, İstanbul'da havacılık sektöründe çalışanların iş–yaşam dengesi düzeyleri ile intihar olasılığı arasındaki ilişkide iş stresinin aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Ayrıca, iş–yaşam dengesi, intihar olasılığı ve iş stresi değişkenlerinin demografik gruplara göre ortalamaları karşılaştırılmış ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu çalışma, çalışanların iş–yaşam dengesindeki bozulmanın intihar olasılığı üzerinde doğrudan bir etki oluşturmadığını; ancak söz konusu ilişkinin önemli bir bölümünün, iş stresindeki artış aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, elde edilen bulguların, havacılık sektörü uygulamaları ile akademik literatüre anlamlı katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.