Çocuklardaki Besin Reddinin Yetişkinlerdeki Seçici Yeme Davranışı ve Ebeveyn Tutumları Değişkenleri Açısından İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TÜRKAN
Danışman: Deniz Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuklardaki besin reddinin yetişkinlerdeki seçici yeme davranışı ve ebeveyn tutumları değişkenleri açısından incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul ilinde ikamet eden 300 2-6 yaş arası çocuk ebeveyni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ), Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ve Yetişkinlerde Seçici Yeme Anketi (YSYA) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 22 ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; katılımcıların Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ) puan ortalaması 25,00±9,35 olarak belirlenmiştir. Neofobi alt boyutunda ortalama 9,90±4,14 olarak saptanmıştır. Seçici Yeme puanları ortalaması 15,09±6,09'dur. Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ortalama puan 139,55±15,40'tır. ETÖ ölçeğinde Demokratik Tutum alt boyutu ile ÇBRÖ arasında; Demokratik Tutum alt boyutu Seçici Yeme alt boyutu arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu; ETÖ ölçeğinde İzin Verici Tutum alt boyutu ile ÇBRÖ; İzin Verici Tutum alt boyutu ile Seçici Yeme arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ölçeklerin tüm alt boyutları arasında da anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kız ve erkek çocukları arasında seçici yeme puanında anlamlı farklılık bulunmuş, erkek çocuklar daha yüksek puanlar almıştır. Yalnızca neofobi alt boyutunda anne-baba dışında bakım vereni bulunan çocuklarda anlamlı düzeyde daha yüksek puan alındığı belirlenmiştir. Okula gitme durumlarına göre besin reddi puanları arasında fark yoktur. Katılımcıların gelir, sigara kullanma ve evde karar alma durumlarına göre de besin reddinde anlamlı farklılık yoktur. Ancak ebeveynlerin tat, doku ve yaşı gibi durumlarına göre farklılıklar belirlenmiştir. YSYA ve ÇBRÖ arasında pozitif bir ilişki bulunmuş, alt boyutlar arasında da benzer ilişkiler saptanmıştır. Bu bulgular, çocuklardaki besin reddi ile ebeveyn tutumları ve yetişkinlerdeki seçici yeme davranışı arasında anlamlı ilişkiler olduğunu, özellikle demokratik tutumun koruyucu, izin verici tutumun ise risk artırıcı bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.