Çocuk gelişimi eğitimi alan ve almayan annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VESİLE NAZLI TOPÇAK

Danışman: Makbule Meziyet Arı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Annelik beraberinde birçok sorumluluğu, yeni rolleri ve bir değişim sürecini getiren kritik bir geçiş dönemidir. Annelik rolü ve buna bağlı olarak çocuk yetiştirme davranışları bazı faktörlerden etkilenebilmektedir. Bu faktörlerden birisi çocuk gelişimi ile ilgili bilgi durumu olarak değerlendirilebilir. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı, çocuk gelişimi alanında lisans seviyesinde eğitim alan anneler ile çocuk gelişimi alanında eğitim almamış annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenerek, iki grup arasındaki benzerlikler ve farklılıkların ortaya konulmasıdır. Araştırmada, ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenen 52 çocuk gelişimi alanında lisans seviyesinde eğitim alan anne ve 51 çocuk gelişimi alanında eğitim almayan anne olmak üzere toplam 103 anneye ulaşılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ve Kılınç (2011) tarafından geliştirilen "Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 Paket Programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu için çarpıklık ve basıklık değerleri dikkate alınmıştır. Verilerin dağılımı doğrultusunda parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca verilerin güvenirliği bağlamında Croanbach Alpha İç Tutarlık Katsayısı ölçeklerin geneli ve alt boyutları için hesaplanmıştır. Verilerin analizinde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, Pearson Correlation testi, tek yönlü varyans analizi, Post-Hoc test istatistikleri testlerinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak çocuk gelişimi alanında lisans seviyesinde eğitim alan anneler ile çocuk gelişimi alanında eğitim almamış annelerin çocuk yetiştirme tutumları arasında, çocuk gelişimi alanında lisans seviyesinde eğitim anneler lehine anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Tüm sosyo-demografik değişkenlere göre demokratik ve koruyucu tutum puanları çocuk gelişimi alanında lisans seviyesinde eğitim alan annelerde daha yüksek olurken, otoriter ve aşırı hoşgörülü tutum puanlarının ise çocuk gelişimi alanında eğitim almayan annelerde daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda genç annelerin daha ileri yaşlardaki annelere göre, bir çocuk sahibi annelerin birden fazla çocuk sahibi annelere göre, küçük çocuk sahibi annelerin büyük çocuk sahibi annelere göre, kız çocuk sahibi annelerin erkek çocuk sahibi annelere göre, şimdiki çocuğu üçüncü ve daha sonraki çocuğu olan annelerin şimdiki çocuğu bir veya ikinci çocuğu olan annelere göre, çocuğuna kendisi bakım veren annelerin çocuğuna bakımda destek alan annelere göre çocuk yetiştirme tutumlarının anlamlı seviyede farklılaştığı görülmektedir.