Hakkari ili örneğinde levirat evlilikler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, SOSYOLOJİ , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED DURNA

Danışman: Nazar Bal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumların yapısal işleyişi için aile kurumunun varlığı hayati bir önem taşımaktadır. Aile, toplumların var olmasında temel faktördür. Ailenin, toplumsal açıdan birçok işlevi bulunmaktadır. Birey, ilk olarak ailede sosyalleşir ve ailede toplumsal normları içselleştirerek toplum içinde nasıl davranması gerektiğini öğrenir. Ailede toplumsala dair öğrenilen ve içselleştirilen normlar, toplumda kolektif bir bilince dönüşmektedir. Her toplum kendi aile yapısına yönelik kolektif bir bilince sahipir ve farklı aile yapıları doğal olarak görülmektedir. Evlilikler de kolektif bilinç ile gerçekleştirilmektedir. Toplumsal yapıya bağlı olarak farklı aile türleri görüldüğü gibi farklı evlilik türleri de görülmektedir. Bu evliliklerden biri dul kalan kadının, ölen kocasının erkek kardeşiyle yaptığı levirat evliliğidir. Levirat evliliği dünyada ve Türkiye'de görülmektedir. Bu çalışma kapsamında Hakkari ilinde levirat evliliğinde etkili olan faktörlerin ve kişilerin yaşadıkları deneyimlerin nitel araştırma yöntemi ile araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 20 katılımcı ile derinlemesine mülakat yapılmış ve katılımcı gözlem ile veri toplama süreci desteklenmiştir. Araştırmanın verileri, Goffman'ın dramaturji kuramı çerçevesinde feminist yöntem ve fenomenolojik araştırma deseni ile değerlendirilmiştir. Hakkari'de yaşayan katılımcıların, farklı faktörlerden (kültürel gelenek, din, ekonomi, eğitim, aile baskısı, yaş, çocuk, namus, aşk, kayının bekar olması, çevre, toplumun kadınlık tanımlaması) dolayı bu evliliği yaptıkları görülmüştür. Katılımcıların levirat evliliğinden beklentilerinin ve kendileri açısından sonuçlarının, aynı düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. Levirat evliliğinde karşılaşılan en önemli sorunlar arasında katılımcıların kayınları tarafından şiddete maruz kalması ve başka kadınlarla tekrar evlenmesi yer almıştır. Anahtar Kelimeler: Aile, Evlilik, Levirat Evliliği, Kültür, Nitel Araştırma, Dramaturji Kuramı, Feminist Yöntem