Türkiye'de yaşayan Uygur kadınların uyum sürecinin sosyolojik analizi: Küçükçekmece ve Zeytinburnu örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, İktisadi İdari Ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Sosyoloji , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYRA BASTEM DELİKAYA

Danışman: Nazar Bal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Göç, bireylerin yalnızca coğrafi konumlarını değil; sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamlarını da derinden etkileyen çok boyutlu bir olgudur. Özellikle zorunlu göç süreçlerinde kadınlar, hem toplumsal cinsiyet rolleri hem de göçün beraberinde getirdiği yapısal engeller nedeniyle daha kırılgan bir konumda yer almaktadır. Bu bağlamda göçmen kadınların yeni toplumlara uyum süreçleri, yalnızca bireysel deneyimlerle değil; ev sahibi toplumun yapısal koşulları ve kültürel dinamikleriyle de belirlenmektedir. Türkiye'ye göç eden Uygur kadınların farklı sosyo-kültürel yapıları barındıran bölgelerde karşılaştıkları uyum problemleri, sosyal, ekonomik, kültürel ve psikolojik alanlarda yaşadıkları zorluklar bu çalışmada detaylı olarak ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde yürütülen bu çalışmada, 2022 ve 2024 yılları arasında İstanbul'un Küçükçekmece ve Zeytinburnu ilçelerinde yaşayan 11 Uygur kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmaya katılan toplamda 11 kadın olmakla beraber görüşme sayısı 22'dir. Katılımcıların deneyimleri tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, kadınların yeni bir topluma entegre olma süreçlerinde dil bariyerleri, iş bulma ve ekonomik bağımsızlık sağlama, toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel değerlerin korunması gibi çok boyutlu sorunlarla karşılaştıklarını göstermektedir. Ayrıca yerel halkla kurulan ilişkiler ve toplumun Uygur kadınlarına yönelik algısı, uyum sürecini derinden etkilemektedir. Kadınların sosyal hayata katılımını kısıtlayan geleneksel normların sürdürülmesi ile Türkiye'nin yerel normları arasındaki uyumsuzluk, aidiyet duygusunu zayıflatmaktadır. Özellikle çocuk sahibi kadınlar için eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan güçlükler, uyum sürecini daha karmaşık hale getirmektedir. Araştırmanın bulguları, bireysel düzeyde yaşanan sorunların ötesinde, toplumsal dinamiklerin de bu süreci şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede geliştirilen çözüm önerileri, Uygur kadınların uyum sorunlarına daha kapsayıcı bir anlayışla yaklaşmayı amaçlamaktadır.