Comparative seismic analysis of reinforced concrete buildings with varied geometry of structural members
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ABDULAHI MOHAMED GURE
Danışman: Ahmad Reshad Noorı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, kiriş, kolon, döşeme ve perde duvar gibi temel taşıyıcı elemanların farklı geometrik düzenlemeleriyle tasarlanmış betonarme (BA) binaların karşılaştırmalı deprem analizini sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu yapısal elemanların boyutlaradde değişikliklerin, binaların depreme karşı gösterdiği genel davranış üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu kapsamda, SAP2000 yazılımı kullanılarak toplam sekiz farklı bina modeli oluşturulmuştur. Modellerin tümü aynı mimari plana sahip olacak şekilde tasarlanmış; ancak her birinde yalnızca kiriş, kolon, döşeme veya perde duvar gibi yapısal elemanlardan biri veya birkaçı farklılaştırılmıştır. Tüm modellere, 2018 Türkiye Deprem Yönetmeliği'ne göre belirlenmiş aynı deprem yükleri uygulanarak analizler gerçekleştirilmiştir. Yapıların davranışı dinamik analizler ve ayrıntılı sonlu eleman modelleri aracılığıyla değerlendirilmiş; yer değiştirme profilleri, taban kesme kuvvetleri, doğal titreşim periyotları ve kat öteleme oranları gibi kritik parametreler analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, taşıyıcı sistem geometrisinin sismik performans üzerinde belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Örneğin, belirli perde duvar yerleşimlerinin yatay rijitliği artırdığı ve kat ötelenmelerini önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir. Benzer şekilde, döşeme düzenlemelerinin yük aktarımı üzerinde olumlu etkiler yarattığı, kolon ve kiriş boyutlarındaki değişikliklerin ise süneklik ve yapısal bütünlük açısından fark yarattığı görülmüştür. Bu çalışma, yalnızca yönetmeliklere uygunluk sağlamanın ötesine geçerek, yapı tasarımında bilinçli ve stratejik kararların depreme dayanıklılık üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Gerçek mühendislik uygulamalarına doğrudan katkı sağlayacak nitelikte olan bu tez, deprem riski yüksek bölgelerde daha güvenli ve dayanıklı betonarme yapıların tasarlanmasına yönelik kapsamlı ve uygulanabilir öneriler sunmaktadır. Analizlerin hem yaygın kullanılan bir mühendislik yazılımı ile yapılmış olması hem de güncel bir ulusal yönetmeliğe dayanması, çalışmanın gerçek hayattaki geçerliliğini artırmaktadır. Günümüzde kentleşmenin hızla arttığı ve sismik risklerin giderek daha fazla gündeme geldiği düşünüldüğünde, bu tür araştırmaların önemi daha da artmaktadır. Güvenli ve akıllı yapıların tasarımı artık yalnızca teknik bir zorunluluk değil, aynı zamanda mesleki bir sorumluluktur. Bu çalışmada kullanılan metodoloji, gelecekte farklı taşıyıcı sistemlere veya deprem bölgelerine uyarlanabilecek esnekliktedir. Ayrıca maliyet, güvenlik ve performans arasındaki dengeyi optimize etmeye yönelik yeni araştırmalara da kapı aralamaktadır. Bu tez, modern inşaat mühendisliğinde depreme dayanıklı tasarım stratejilerinin gelişimine anlamlı bir katkı sunmaktadır.