SEREBRAL PALSİLİ VE SAĞLIKLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNDE EVLİLİK UYUMU VE ANNE BABALIK GÖREVLERİNDE ÖZ YETERLİLİK

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYLİN BİLGİÇ

Danışman: Deniz Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, sağlıklı ve Serebral Palsili (SP) çocuklara sahip ebeveynlerin evlilik uyumu ve ebeveynlik görevlerinde özyeterlilik düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmaya toplamda 120 ebeveyn (60 sağlıklı çocuk ebeveyni ve 60 SP'li çocuk ebeveyni) katılmıştır. Katılımcılardan sosyo-demografik bilgi formu, evlilik uyumu ölçeği ve anne-babalık görevlerinde özyeterlilik ölçeği aracılığıyla veri toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, sağlıklı çocuk sahibi ebeveynlerin evlilik uyumu puanı (x̄=43.65, sd=11.406) SP'li çocuk sahibi ebeveynlerin evlilik uyumu puanından (x̄=32.93, sd=13.614) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (t=-4.674, p<.01). Sağlıklı çocuk sahibi ebeveynlerin genel özyeterlilik puanı (x̄=224.12, sd=27.753), SP'li çocuk sahibi ebeveynlerden (x̄=207.68, sd=48.898) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (t=-2.264, p=0.025). Duygusal yeterlilik, duyarlı tepki verme, koruma, disiplin/kısıtlama yapma, oyun, öğretme ve günlük işler gibi alt boyutlarda da gruplar arasında anlamlı farklar gözlemlenmiştir. SP'li çocuk sahibi ebeveynlerin evlilik uyumu ve ebeveynlik görevlerinde özyeterlilik seviyelerinin sağlıklı çocuk sahibi ebeveynlerden daha düşük olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, çocukların sağlık durumunun ebeveynlerin psikososyal uyumu ve ebeveynlik rollerini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir.