Medikal estetik yaptıran kadınların beden memnuniyeti düzeyinde çocukluk çağı travmaları ve algılanan ebeveyn tutumlarının rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, PSİKOLOJİ , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİCLE YAREN ÇİFT
Danışman: Nurhan Naz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, medikal estetik operasyon geçirmiş kadınların beden memnuniyeti ile çocukluk çağı travmaları ve algılanan ebeveyn tutumları arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Araştırma, nicel bir desende kesitsel tarama modeliyle yürütülmüştür. Örneklem, medikal estetik işlem yaptırmış 406 gönüllü kadın katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak üç standart ölçek kullanılmıştır: Çocukluk Travması Anketi (CTQ-33), Ebeveyn Tutum Ölçeği ve Beden Memnuniyeti Ölçeği. Katılımcılar, bilgilendirilmiş onam formunu onayladıktan sonra demografik bilgi formunu ve ilgili ölçekleri çevrimiçi anket yoluyla yanıtlamıştır. Bu çalışmada gerçekleştirilen istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 27 yazılımı kullanılarak yürütülmüştür. Parametrik test varsayımlarının sağlandığı durumlarda, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Buna ek olarak, katılımcıların demografik özelliklerine göre ölçek puanlarının anlamlı farklılık gösterip göstermediğini incelemek üzere Bağımsız Örneklem t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Tüm analizler %95 güven düzeyi esas alınarak gerçekleştirilmiş ve p < .05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular, demokratik ebeveyn tutumunun çocukluk çağı travmalarını azaltıcı yönde etkide bulunduğunu ortaya koymuştur. Demokratik ebeveyn tutumuna sahip bireylerin duygusal ve fiziksel istismar, ihmal, cinsel istismar ile aşırı koruma/kontrol gibi travmatik yaşantılara daha az maruz kaldığı saptanmıştır. Buna karşılık, otoriter, aşırı koruyucu ve izin verici ebeveyn tutumları ile çocukluk çağı travmaları arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Bu tutumlara maruz kalan bireylerin çocukluklarında daha fazla travmatik deneyim yaşadıkları anlaşılmıştır. Ayrıca, çocukluk çağı travmalarının bireyin beden memnuniyeti üzerinde anlamlı düzeyde negatif etkide bulunduğu belirlenmiştir. Travmatik yaşantılara sahip bireylerin bedenlerinden duydukları memnuniyetin daha düşük olduğu ve beden imajına yaptıkları yatırımın azaldığı görülmüştür. Demokratik ebeveyn tutumunun, beden memnuniyeti düzeyini olumlu yönde etkilediği; otoriter, aşırı koruyucu ve izin verici tutumların ise bu düzeyi olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Araştırma, beden imajının çocukluk döneminden itibaren geliştiği ve ebeveyn tutumlarının bireyin duygusal düzenlemesini etkilediği teorik zeminine dayanmaktadır. Bulguların, bireylerin estetik müdahale kararlarındaki psikososyal süreçleri anlamada ve beden algısını iyileştirmeye yönelik klinik uygulamalarda rehberlik sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışma, beden memnuniyetsizliğiyle ilişkili psikolojik faktörlerin daha iyi anlaşılmasına ve bu alanda geliştirilecek önleyici müdahalelere katkıda bulunacaktır.